Takim emocionant me Ujkun e Zi, specie e rrallë!

 

nga Edmond Kaceli

Emocionant ka qenë takimi i dy fotografëve të natyrës së Egër, me specien e rrallë Ujku i Zi, konsideruar si një nga bukuritë e rralla të natyrës në botë.

Fotografët shqiptarë nga Kosova, Arian Mavriqi dhe Besnik Jakupi, arrijnë të fotografojnë dhe të filmojnë, Ujkun e Zi, në zonën e Kamenicës, Kosovë. Lokacioni i saktë mbahet sekret për arsye të mbrojtjes nga gjuetia e paligjshme. Pasi ky lloj ujku, për shkak të ngjyrës së zezë, e rrallë në botën e ujqërve, kërkohet shumë në tregun e zi. E për këtë arsye gjuetia e tij në vendet e botës ku është i përhapur mbrohet me ligje të posaçme.

Fotografi Besnik Jakupi tregon: Ishte herët , rreth orës gjashtë të mëngjezit, ora kur bashkë me mikun dhe kolegun, Arian Mavriqi, dalim zakonisht për të fotografuar jetën e egër.Papritmas pamë diçka që u fsheh në mes arave me misër. Fillimisht kujtuam se ishte një qen apo diçka e tillë. Duke kontrolluar në zonën ku ishte fshehur, dalluam se përmasat, ngjyra dhe mënyra si por reagonte kundrejt nesh, nuk ishin të zakonshme për një qen. Arritëm të afrohemi deri në distancën diçka rreth 30 -40 metër. Vetëm atëherë krijova bindjen se kishim të bëjmë me të ashtuquajturin Ujku i Zi, specie e mbrojtur në Botë. Bindje që u përforcua më pas, nëpërmjet fotografive dhe video-s që arritëm të realizonim në ato momente magjike!

Fotografi Arian Mavriqi, thotë: Ishte një ndër daljet tona fotografike rutinë në komunën e Kamenicës, Kosovë. Në momentin e parë emocionet ishin të papërshkruara! Ndërsa ai shikonte, si me dyshim, në drejtimin tonë arritëm të realizojmë disa shkrepje të njëpasnjëshme. Për fat të keq ky lloj ujku, i rrallë, kërkohet shumë nga gjuetarët e papërgjegjshëm dhe në tregun e zi. Do të ishte humbje e madhe për natyrën e trojeve shqiptare. Shpresojmë në vetëdijësimin e shoqërisë që të ruhen këto pasuri tonat sepse një bukuri të tillë në vendet e tjera munden vetëm ta ëndërrojnë.

Sipas studimeve të Stanford University, USA, dhe laboratorit të gjenetikës, Itali, ish Instituti Kombëtar për faunën e Egër, (sot Istituto superiore per la protezione e la ricerca ambientale, ISPRA) ngjyra e zezë e vjen si pasojë e një kryqëzimi të quajtur të kundërt (ujkonjës ngjyrë gri me qen me ngjyrë të zezë), rreth 10 mijë vjet ma parë.

Sipas shkencëtarëve gjenetistë italo -amerikanë, Ujku i Zi, lloj mjaft i rrallë, në mënyrë të veçantë në Europë, është variant melanik, i ujkut gri (Canis Lupus). Shkencëtarët spjegojnë se mutacioni melanik, është një mutacion i trashëguar që shfaqet me ndryshimin e ngjyrave në më të errëta, konkretisht të zeza në rastin tonë, në organizmat që normalisht kanë tjetër ngjyrë.

Evidentimi dhe fotografimi i Ujkut të Zi është një tjetër sukeses i jashtëzakonshëm, jo vetëm personal i fotografëve Jakupi e Mavriqi, por edhe i punës së palodhshme që organizata e Fotografëve Shqiptarë të Natyrës së Egër (Albanian Wildlife Photographers), me qendër në Kosovë, po bën në vijimësi për evidentimin e specieve të natyrës së egër që pasurojnë trojet shqiptare.

Shkodra në fokusin e fotografëve të jetës së egër!

Përgatiti: Edmond Kaceli, Itali

Për herë të dytë gjatë këtij viti qyteti i Shkodrës rimbledh fotografët e natyrës së egër nga trojet shqiptare, si dhe nga vende të ndryshme të botës ku ata ndodhen.

Ka qënë fotografi Jetmir Troshani organizatori i  këtij mitingu madhështor me pjesëmarrrjen maksimale të të gjithë fotografëve shqiptarë të natyrës së egër nga trojet shqiptare (Shqipëri, Kosovë, Maqedoni, Mali i Zi) e kudo që ndodhen nëpër botë për arsye të emigrimit! Aktiviteti realizohet me mbështetjen e Bashkisë Shkodër.

Nëpërmjet kësaj nisme -thotë Arian Mavriqi, kryetari i organizatës Wildlife Albanian Photographers (WAPH)  me qendër në Kosovë, duam të promovojmë Shkodrën dhe pasurinë e Liqenit të Shkodrës. Shkodra për ne është si një shtëpi e dytë! Liqeni dhe mikpritja shkodrane të ofrojnë mundësi të jashtëzakonshme për fotografimin e jetës së egër!

Ndërsa shkodrania Aurora Piroviq, anëtare e organizatës, thotë se ekspedita të tilla në Liqenin e Shkodrës promovojnë dhe janë vlera, jo vetëm për fotografët, por edhe për turizmin e kryeqendrës së Veriut të Shqipërisë, në mënyrë të veçantë. Gjithashtu rritet edhe sensibiliteti i qytetarëve ndaj Zonave të Mbrojtura të Natyrës siç është edhe Liqeni i Shkodrës.

Takimi përshëndetës dhe aktiviteti i fotografimit të natyrës së egër në Liqen dhe në zonat përreth tij, do të jetë përgjatë gjithë ditës së 12 korrikut. Në takim janë të ftuar të marrin pjesë jo vetëm anëtarët e organizatës por edhe kush është i pasionuar pas Wildlife-it apo natyrës!

Liqeni iu pret me krahe hapun! (credit J.Troshani)

Karabullaku, nje nder shpendet simbol te Liqenit. (credit Ruzhdi Ibrahimi)

Herën e parë, në muaji shkurt të këtij viti, ka qenë nisma e fotografit shqiptar me banim në Zvicër, Ruzhdi Ibrahimi, që në një ekspeditë të sukesshme në Liqenin e Shkodrës mblodhi fotografët e organizatës Wildlife Albanian Photographers duke vënë në pah bukuritë e faunës së këtij liqeni të njohur në të gjithë Ballkanin e më gjërë!

Peshkatari (credit J. Troshani)

Liqeni Shkodrës: Pasqyra e tij ujore gjendet në një lartësi 6 metra mbi nivelin e detit, dhe ka një sipërfaqe prej 368 km², nga të cilat 149 km² me një gjatësi brigjesh prej 57 km i përkasin Republikës së Shqipërisë; ndërsa 2/3 Malit të Zi, ku me 1983 e shpalli Park Kombëtar liqenin. Ka një breg shumë të larmishëm të tipit të ultë të "marsheve" në veri dhe shkëmbor në jug. Në bregun jugor shquhen plazhet në rrugën nga Shkodra për në Shirokë e Zogaj, ku më i madhi është Zalli i bardhë. Fauna e liqenit është e shumëllojshme dhe e pasur me 45 lloje peshiqsh e 270 lloje shpendësh. Këto shpendë përbëjnë 87% të gjithë Ornitofaunës të Shqipërisë. Një perlë e kësaj pasurie është padyshim pelikani, zogu më i madh në Europë . Pika më e thellë e liqenit është rreth 45 metra. Në skajin jug-lindor shtrihet Shkodra, nga ku merr edhe emrin. (cit.Wikipedia)

Unë e kam fotografuar... nga Edmond Kaceli, Itali

Unë e kam fotografuar...

Qyqja (Cuculus Canorus) credit by Amal Mavriqi

Kur dëgjon këtë shprehje, dhe sheh një fotografi të një shpendi si Qyqja, të fotografuar me mjeshtëri të rrallë, thua me vete: Ky fotografi Amal Mavriqi do të jetë ndonjë profesionist, i kahershëm, shumë i Zoti!

I hyn kërkimeve për të gjetë disa njohuri më të mëdha për autorin dhe eksperiencën e tij personale, për të mësuar diçka më shumë mbi teknikat e vështira të fotografimit të jetës së egër... Kërkon... Dhe përballesh me një të papritur tepër të këndshme:

Ai mjeshtri i fotografisë që sapo shikove, është vetëm një vogëlush 7 vjeç!

Quhet Amal Mavriqi, nga Kamenica e Kosovës. E thërrasin edhe Zemra e Vogël e organizatës Albanian Wildlife Photographers, me qendër në Kosovë!

Kur e shikon me aparat në dorë dhe objektivin tele, që për tani, është diku në të njëjtën gjatësi trupore me Amalin, nuk ta mbush syun!

Por kur dëgjon breshërinë e shkrepjeve të aparatit të vogëlushit, dhe sheh fotografitë që nxjerr ky shpirt i vogël, atëherë ndryshon detyrimisht mendim!

Amali, 7 vjeçar, është djali i vogël i fotografit të rrallë shqiptar, mjeshtrit, Arian Mavriqi!

Djali tjetër Kejsani, është diç më i madh, 11 vjeç.

Edhe ai ka të  njëjtin pasion e talent të jashtëzakonshëm. Talent, që vetëm në raste të rralla si ky, e shohim të trashëgohet nga babai tek fëmijët!

Ata thonë se pasioni i babait është frymëzimi i tyre në përkushtimin ndaj botës së egër dhe fotografimit të sajë.

Marrja me fotografinë e natyrës, vetëm iu ka rritë dëshirën për të mësuar. Në fakt në shkollën ku studiojnë janë ndër më të mirët e shkollës, e me rezultate të shkëlqyera në të gjitha lëndët.

Ajo çka të surprizon dhe të habitë, është jo vetëm talenti dhe teknikat profesionale të fotografimit por edhe njohuritë e rralla që kanë këta dy djem fotografë, kundrejt faunës së trojeve shqipfolëse.

Shpesh në orët e mbrëmjes Amali dhe Kejsan  ulen bashkë më babën e tyre Arianin dhe diskutojnë njohuritë e tyre për botën e kafshëve dhe shpendëve, habitatin ku jetojnë, periudhat e shfaqjes se tyre.

Kejsani thotë se kur kthehen në shtëpi pas çdo daljejet në natyrë, ulen pranë kompiuterit për të thelluar dijet e tyre rreth asaj që panë dhe fotografuan.

Ai ndërkohë iu bën thirrje edhe moshatarëve të vet të zhvillojnë pasionin për natyrën dhe ti përkushtohen këtij hobi që të jep kënaqësi të jashtëzakonshme.

Pupeza (Upupa Epops) credit by Kejsan Mavriqi

Vëllezërit Mavriqi me talentin e përkushtimin e tyre kanë fituar respektin, e zemrën e grupit Wildlife -Albanian Photographers, grup që aktualisht mledh mbi 14 mijë anëtarë në rrjetin social Facebook.Ata janë dy anëtarët në moshën më të re në këtë grup, dhe në organizatën me të njëjtin emër që mbledh anëtarësi fotografësh shqiptarë të natyrës së egër nga e gjithë bota, e në mënyrë specifike antarësi nga trojet shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Shqipërisë, e Maqedonisë së Veriut.

Unë dhe Wildlife Albanian Photographers!

Unë i besoj Natyrës -Pra i besoj Zotit, që bëri gjithçka të përsosun si Mjeshtri më i Madh dhe më i Paarritshëm!

Ndër pasionet e mija me kalimin e viteve, dy kanë mbetur të pandryshuara: poezia dhe fotografia! Kjo për arsyen e thjeshtë se të dyja janë, mbesin, të shkruara.

Letërsia, poezia, gazetaria, janë fjala. Dhe kanë kodin e tyre: Shkronjat.

Ndërsa fotografia është poezia, është letërsia e shkruar me Dritë.

Kjo i jep fotografisë një përparësi, një fushë tërheqëse të jashtëzakonshme! As nuk mundem me mendu se çfarë do të ishim pa dritën dhe kodin e sajë!

Pasioni për natyrën më ka shoqëruar gjithmonë! E veçanërisht ky pasion më ka marrë krejt për vete aty nga viti 2010 e këtej!

Aty zënë fill afrimet e mija të para me fotografinë e natyrës në përgjithësi, dhe të asaj të egër në veçanti. Në vijim të vitit 2010 zbulova fotografinë me zmadhim, nga afër ose në gjuhën e fotografëve: makro (mikro) fotografinë!

Kam përdorë në fillim një Sony alfa me objektiv normal. Një makinë fotografike shumë e mirë, por thellësisht e papërshtashme për fotografimin e natyrës dhe sidomos për makrofotografinë.

Pas rreth një viti ndërrova sony me Nikon!

Nikon 7000, për të mbetë një "nikonist" i bindur deri në fund! Thuajse në të njëjtën kohë, i shoqërova fotokamerës objektivin makro të markës Tokina, 105 mm, 2.8, manual. Një objektiv i përsosun por me një "defekt" të vockël, nuk kishte sistemin e stabilizimit VR!

Prapë iu drejtova Nikon! Nikkor 105 mm, 2.8 vr! Ndër objektivat që i ka rezistuar kohës! Për të mos thënë më i miri në fushën e makrofotografisë!

Ngjyrat, kjartësia, stabiliteti i tij të lejojnë me realizu makro në raportin 1.1 tepër të veçanta, dhe me dorë të lirë!

Kjo sa për fillimet e afrimit tim me natyrën dhe fotografimin e sajë në gjendje të egër!

...

Zakonisht grupet e rrjeteve sociale nuk më pëlqejnë dhe i kam shikuar gjithmonë me skepticizëm! Kjo për faktin e thjeshtë se këto grupe, shpesh kanë qëllimin e promovimit thjeshtë të punës së grupit që e krijoi në fillim. Ky është defekti i parë!

Me kalimin e kohës këto grupe shëndrrohen ngadalë -ngadalë në grupe thuajse pa aktivitet! Entuziazmi i tyre fillon të shuhet me kalimin e kohës! Diskutimet mbyllen me një "like" të thjeshtë ose "emotion" të gatshëm! Anëtarët e grupit nuk ndjekin, nuk publikojnë, nuk diskutojnë!

Ky është edhe hapi i dytë i defektit të këtyre grupeve në rrjetet sociale!

Defekti i tretë, në këndvështrimin tim, mbetet edhe publikimi sasior i fotografive apo postimeve, me qëllimin vetëm sa për me publiku diçka, çfarëdo qoftë! Kjo në grupet e fotografive është edhe defekti kryesor: Sasi dhe jo cilësi!

Prej këtyre arsyetimeve, aty nga fillimi i viti 2018, në mos gaboj, kur më bëri thirrje fotografi Jetmir Troshani, një njohje në rrjetet sociale, isha mjaft pesimist: Një grup fotografësh shqiptarë për natyrën e egër! Edhe kjo, thashë me vete, do të jetë një nismë e mirë por që ka me mbetë në gjysë të rrugës!

Për fatin tim  të mirë u gabova!

U gabova dhe është ndër gabimet për të cilin, ndjehem mirë!

Në këtë grup qysh në fillim gjeta mirëseardhjen tipike shqiptare!

Në këtë grup gjeta njerëz me talent dhe pasion të jashtëzakonshëm për jetën e egër dhe fotografimin e sajë!

Në këtë grup gjeta profesionistë të vërtetë të fotografisë, që me kalimin e kohës u shëndrruan në miq të vërtetë që kur shkojnë dy ditë pa publikuar diçka shqetësohesh dhe pyet: More si janë me shëndet?Ku janë? Kanë ndonjë problem?

Dhe kjo, ju siguroj nga përvoja ime në rrjetet sociale, kjo gjendje nuk është e zakonshme!

Është e jashtëzakonshme!

Është e jashtëzakonshme të njohësh njerëz të tillë si Arian Mavriqi, Granit Hyseni, Jetmir Troshani, Aurora Piroviq, Ruzhdi Ibrahimi, Lulzim Demaj, vëllezërit Jeton e Meriton Dajakaj, çifin Alketa e Altin Hila, e shumë e shumë të tjerë që për arsye vendi e kujtese momentale, nuk po i shkruaj e ju kërkoj ndjesë për këtë!

Emocione të pafundme duke ndjekë punën e jashtëzakonshme dhe rritjen profesionale të këtij grupi!

Nismat e ekspozitave, dokumentari mbi jetën e egër, mbrojtja e florës dhe e faunës brenda territoreve ku flitet shqip, kalendari, intervistat, ekspeditat e perbashkëta, sensiblizimi i opinionit mbarëshqiptar për jetën e egër, artikujt e shumtë në media... Të gjitha këto i kalojnë përmasat e një grupimi të thjeshtë në rrjetet sociale.

E me këtë grup miqsh të jashtëzakonshëm besoj jam rritë, e vijoj, edhe unë. Jam rritë si profesionalisht, emocionalisht, edhe në pasionin tim për natyrën!

Ballafaqimi me fotografitë e jashtëzakonshme të doktor Granitit, të Arianit, të Jetmirit, Ruzhdiut, e të gjithë të tjerëve më ka nxitë ti përkushtohem më fort këtij zhanri, jo për konkurencë në sensin negativ, ajo nuk ekzsiton në anëtarësinë e këtij grupi, por me ju afru sadopak cilësisë së jashtëzakonshme dhe pasionit të tyre!

Në fund deshta të shtoj diçka edhe për të parin dokumentar të jetës së egër të përgatitur nga shqiptarët e për faunën e trojeve shqiptare. Dokumentar që bëri histori në këtë fushë!

Duke shikuar këtë dokumentar dhe punën e jashtëzakonshme krejt me mjete e financime personale, krijova bindjen se trojet shqiptare nuk janë trojet e politikanëve dallkaukë, që luajnë e tallen me fatet e një kombi të quajtur: komb shqiptar!

Trojet ku jetojnë shqiptarët janë mbi të gjitha trojet e një pasurie të rrallë njerëzore si doktor Granit Hyseni, Arian Mavriqi, Meriton Dajakaj e Jeton Dajakaj,  Besnik Jakupi, Ruzhdi Brahimi, Taulant Bino, Alketa Hila e Altin Hila, Jetmir Troshani, Aurora Piroviq, Lulzim Demaj, Ardian Koci, Fatos Lajçi, Aleksander Golemaj, Lutfi Muharremi, dhe shumë të tjerëve.

Faleminderit për këtë dokumentar të mrekullueshëm!

Faleminderit për këtë grup të mrekullueshëm që na rrit dashninë e pasionin për  Natyrën në përgjithësi, për natyrën e trojeve shqiptare në mënyrë të veçantë!

Jam krenar dhe ndjehem i nderuar të jem pjesë i këtij grupimi të jashtëzakonshëm! Vetëm Mirënjohje për ju!

Edmond Kaçeli ITALI