Posts
-Tregim nga Edmond Kaceli
Treni, ndryshe nga të gjithë trenat e vendeve lindore dhe perëndimore, shtyhej, me tepër zor, nëpër shinat e lidhura me traversa të dëmtuara; njerëzit rrinin strukur në krye të detyrës së tyre të bezdisshme si udhëtarë të trenave; fatorinot kontrollonin për të dhjetën herë biletat dhe “primin” sigurimit; polici i trenit gërmonte xhepat e hajdutit të vogël të xhepave që sapo i mori një burri xhepzbrazur një sasi të vogël parash të grisura dhe gjithë zhul; dy poetë të dështuar i mburrnin njëri –tjetrit poezitë, që asnjë redaksi apo shtëpi botuese nuk riskonte botimin; dy ashikë po i shfaqnin me epsh të madh, e përgjërim, dashurinë një kurve, që zanatin e kryente në VC-në erëqelbur e me xhama të thyera të vagonit ku jo rrallë gjente personazhet që nuk vononin ti shfaqnin ndjenjat e tyre sublime; dy pseudoafaristë po vendosnin për lojën e nesërme në treg; një baba i dhembshur i jepte këshilla të bijës së hutuar nga prania e gjithë atyre njerëzve; një zyrtar vendoste ndërkohë të lironte edhe pak kollaren ngjyrë dheu, teksa po konsultohej me një si biçim gruaje (sipas gjasave e shoqja) për probleme të punës; një çift pleqsh dhe një çift dashnorësh ndërhynin në zonat e ndaluara të njëri –tjetrit; ata që nuk kishin mundësi të gjenin vend ulur, shtyheshin sa andej këndej në varavingo përgjatë gjithë gjatësisë së vagonit, dhe pastaj të tërë trenit…
Pikërisht në këtë moment të rëndësishëm, kur po ndodhnin kaq e kaq gjëra të rëndësishme dhe të parëndësishme, në trenin që zvarrisej tepër i lodhur, një qen. Po, po. Një qen. Disa metra larg shinave. Në një kthesë të butë të udhës së hekurt. Lehte si i tërbuar. Me një të lehur të fuqishme. Ishte një qen leshatok. I murrëtyer. Me dhëmbët që i shkëlqenin fort. Me një të lehur aspak muzikale.
Një qen po i lehën trenit. Trenit ku udhëtojnë njerëz me veshje, mendime, role dhe dëshira të ndryshme për jetën. Ky lehës i madh (i kushedi çfarë zotërie) i lehën papushim trenit në të cilin udhëtojnë, përveç fatorinove, policit, kurvës abone, edhe udhëtarë të përmasave të ndryshme mendore…
Treni ecën. Për çdo të trokitur të trenit, në bashkimin e shinave, qeni lëshon disa të lehura të forta njëherësh. Disa të lehura çjerrëse, si për të protestuar ndaj trenit të udhëtarëve, që rëndon mbi tokën e rreshkur nga dielli; si për të treguar se ka përreth gjithë asaj mase mospërfillëse, gjigande, të quajtur tren, dhe nuk e di çfarë qeniesh më mospërfillëse.
… Treni vazhdimisht ecën. Njerëzit nuk nxjerrin kokën dhe nuk dëgjojnë të lehurën gërvishtëse të qenit. Dhe qeni, si për të sfiduar mosvështrimet e tyre jopyetëse dhe të pakuptimta, i lehën si i tërbuar, vazhdimisht, trenit që zvarriset, e zvarriset, e zvarriset, në rrugën e tij të pafundme. Qeni i lehën, i lehën, i lehën vazhdimisht…
Një tren. Një kthesë. Udhëtarët. Një qen që i lehën trenit. Unë. Prapë qeni… Prapë treni…
… Dhe ishte një qen me ç’dukej, i ndërgjegjshëm që po kryente më së miri detyrën e tij…
e diel, nëntor 22, 2009
e mërkurë, tetor 14, 2009
e premte, tetor 02, 2009
Dite vjeshte ne Mineapolis -Sheqet Meko
Meditim më 1 Tetor
Minneapolisi është një qytet i ngjyrave.Vjeshta është piktura më e bukur e këtij qyteti ku jetoj prej 10 vjetësh.Vjeshtë me ngjyra ëndrrash që reflektonë mbi Misisipin që rrjedh qetë-qetë... Nëse piktori ynë i madh Mio do të kishtë shansin të vjeshtonte në Minesota,ai me talentin e tij do të mahniste gjithkënd sikurse ka bërë me peizazhet korçare ...Pas kaq dekadash V.Mio "hesht" dhe flet nga telajot e veta, ndërsa dita e parë e tetorit nuk di pse më çon tutje dhe më sjell pas në këtë natyrë ku ndizen ngjyra të natyrës. Ne përherë e kemi pasur të dashur stinën e vjeshtës, sepse së pari ishte stina e bollëkut, stina e dasmave, tetori ishte i këngëve dhe i letrave, dhe mos harrojmë në këtë stinë binte pika e parë rakisë, e kësaj pijeje tradicionale shqiptare...Pika e parë ishte si vetëtimë në vjeshtë, dhe në atë varfëri që nuk e kishim zgjedhur vetë, deheshim me "raki lehonë".
Vjeshta ka zbritur këmbëkryq. Shirat kanë filluar tamam si në Shqipëri, madje si në Shkodër ku i ardhuri nga Stambolli një shekull të shkuar, pas dy javësh i kthyer te streha e vet në letër do pyeste:"A pushoi ai shiu që lashë kur ika"?... Shiu, kjo lotderdhje e natyrës, më sjell sa e sa kujtime. Ne lageshim se nuk kishim çadër, qeshnim nëpër shi e nuk trishtoheshim, por vështronim përtej nëse ndonjë ylber do të ulej pranë... Në këtë vjeshtë, mendimi vjen butë-butë, si flokët e borës në krishtlindje. Njerëz, vjeshta është "ulur" këmbëkryq dhe ne kemi dëshirë të flasim. Dua të udhëtoj në këtë vjeshtë të bukur, dua të nisem diku ku ka shqiptarë që nuk i kam parë në vite, dua t'i çudis me befasinë e vajtjes sime dhe t'u them: "Po vij me vjeshtën... Me ngjyrat dhe mallin e saj, me gëzimet dhe meditimet vjeshtore..." Dua të lëviz tutje në këtë vjeshtë, dhe ngaqë nuk vij dot në Shqipëri, dua të "gjuaj" miqtë e mi të mirë nëpër kontinent...Në Çikago ku s'di kë të takoj më parë,por Harun Puci e meriton një vizitë, sikurse Vangjel Damo,apo doktor Petrit Ndrio që u bë baba këtë verë, në Detroid ku Rush Dragu me siguri do ketë raki të pikës së parë, në Toronto ku dua të shtrëngoj duart me ata që nuk i kam parë mbi 10 vjet: Nesret Cikalleshi, Ilri Sallaku, Tefik Skera, Selim Dedej. Do pi një kafe me njeriun e mirë Faruk Myrtaj dhe t'i ndodhem pranë në këtë kohë të vështirë për të dhe familjen e tij dinjitoze. Pastaj dua të zbres në jug ku mund të shihem me Ernest Gocajn, Lefter Dakun, Fiqiri Shahinllarin,Pavli Mykerezin... me sa e sa të ardhur të tjerë nga Shqipëria këtu në Kontinentin e Madh të shpresës dhe punës...
Dua të jem në lëvizje këtë vjeshtë të ngjyrave dhe gëzimeve dhe të gjithëve dua t'u uroj gëzimet e dëshiruara. Nuk e di kush martohet këtë vjeshtë, por atyre dua t'u uroj fat dhe lumturi qofshin shqiptarë ose jo.20 vjet më parë në këtë ditë të vjeshtës, unë do të nisja "muajin e mjaltit" në Dhërmi, pas një nate jashtë në Vlorë, ku hotel turizmi ishte plot...Sa nisje e bukur e ditëve të ëmbla të jetës!!! Vjeshta ka diçka elektrizuese, jo vetëm ngjyrat, por më tepër se kaq.Vjeshta më kujton takimet e bukura në Tiranë për libra dhe shkrimtarë.Natyrisht, nuk ka qënë kjo liri që gëzojmë sot, por ka qënë jetë, ka pasur gëzime dhe nuk e kuptonim dot sa shumë të mbyllur ishim brenda asaj Shqipërie të vogël...Një vjeshtë si kjo do të bëhej konferenca e talenteve të reja në Durrës ku Ismail Kadare do të thoshte një mesazh të qartë: "Në letërsi futesh me synimin për tu bërë shkrimtar i madh..." Dhe kjo "bombë" në vjeshtë sikur shpërfillte ngjyrat e atëhershme në Durrës dhe gjithsesi debati ishte diçka që na gjallëronte edhe pse shpesh i hidhur...
Vjeshta... Sërish me debate të hidhura në Tiranë, ndërsa këtu gjethet bien dhe një erë e marrë i mbledh shtëllunga-shtëllunga. Më vjen keq që Migjeni i madh, nuk mundi të vinte në Minesota.Por kohën nuk e kthejmë dot. Këtu ka jetuar Arshi Pipa, ka ardhur për vizituar nga Nju Jorku Prof.Sami Repishti, këtu ka shqiptarë të mbarë. Një i Repishtëve është doktor i mirënjohur Maltin Repishti. Ulian Cobo biznesmen, Ben Tomini sipërmarrës, Elton Mykerezi pedagog në Universitet, Nexhat Berisha në fushën inxhinjerike, Plarent Ymeraj (që po na ikën) në menaxhmin elektronik, Ymer Balidemaj njohës i thellë i spikologjisë shqipare dhe Hiqmet Abedini ky bujar dhe dashamirës i madh... Më tej Gaz Xhelilaj, Petrit Xhunga,apo studenti i sapoardhur nga Tirana Daniel Shima... Ua, nuk janë pak po të kujtojmë edhe të harruarit...5 vjet më parë meditoja për komunitetin këtu dhe e besoja në një ditë si kjo do vinte... Çdo ditë ardhtë e mbarë për shqiptarët kudo... Këtu vjeshta na bashkon sërish se dita e flamurit po vjen dhe, duam s'duam do ta ngremë një dolli për atë ditë të madhe që nuk na la të bridhnim në shkretëtirë..Ajo ditë solli një shpresë dhe ruajti "djepin" Shqipëri...
Gjethet vijojnë të bien,bien dhe ndërkohë ngjyrosen bukur.Përmes këtij ngjyrimi magjik ca vargje kënge vijnë nga brenda dhe ikin si gjethe të përndezura në ngjyra:
Vjeshta sjell ngjyra e veta
Në hapësirë pa an'e kufi,
Unë për miqëstë e vjetra
Ec dhe ec veç për një dolli...
SHEFQET MEKO
Mineapolis, SHBA
Minneapolisi është një qytet i ngjyrave.Vjeshta është piktura më e bukur e këtij qyteti ku jetoj prej 10 vjetësh.Vjeshtë me ngjyra ëndrrash që reflektonë mbi Misisipin që rrjedh qetë-qetë... Nëse piktori ynë i madh Mio do të kishtë shansin të vjeshtonte në Minesota,ai me talentin e tij do të mahniste gjithkënd sikurse ka bërë me peizazhet korçare ...Pas kaq dekadash V.Mio "hesht" dhe flet nga telajot e veta, ndërsa dita e parë e tetorit nuk di pse më çon tutje dhe më sjell pas në këtë natyrë ku ndizen ngjyra të natyrës. Ne përherë e kemi pasur të dashur stinën e vjeshtës, sepse së pari ishte stina e bollëkut, stina e dasmave, tetori ishte i këngëve dhe i letrave, dhe mos harrojmë në këtë stinë binte pika e parë rakisë, e kësaj pijeje tradicionale shqiptare...Pika e parë ishte si vetëtimë në vjeshtë, dhe në atë varfëri që nuk e kishim zgjedhur vetë, deheshim me "raki lehonë".
Vjeshta ka zbritur këmbëkryq. Shirat kanë filluar tamam si në Shqipëri, madje si në Shkodër ku i ardhuri nga Stambolli një shekull të shkuar, pas dy javësh i kthyer te streha e vet në letër do pyeste:"A pushoi ai shiu që lashë kur ika"?... Shiu, kjo lotderdhje e natyrës, më sjell sa e sa kujtime. Ne lageshim se nuk kishim çadër, qeshnim nëpër shi e nuk trishtoheshim, por vështronim përtej nëse ndonjë ylber do të ulej pranë... Në këtë vjeshtë, mendimi vjen butë-butë, si flokët e borës në krishtlindje. Njerëz, vjeshta është "ulur" këmbëkryq dhe ne kemi dëshirë të flasim. Dua të udhëtoj në këtë vjeshtë të bukur, dua të nisem diku ku ka shqiptarë që nuk i kam parë në vite, dua t'i çudis me befasinë e vajtjes sime dhe t'u them: "Po vij me vjeshtën... Me ngjyrat dhe mallin e saj, me gëzimet dhe meditimet vjeshtore..." Dua të lëviz tutje në këtë vjeshtë, dhe ngaqë nuk vij dot në Shqipëri, dua të "gjuaj" miqtë e mi të mirë nëpër kontinent...Në Çikago ku s'di kë të takoj më parë,por Harun Puci e meriton një vizitë, sikurse Vangjel Damo,apo doktor Petrit Ndrio që u bë baba këtë verë, në Detroid ku Rush Dragu me siguri do ketë raki të pikës së parë, në Toronto ku dua të shtrëngoj duart me ata që nuk i kam parë mbi 10 vjet: Nesret Cikalleshi, Ilri Sallaku, Tefik Skera, Selim Dedej. Do pi një kafe me njeriun e mirë Faruk Myrtaj dhe t'i ndodhem pranë në këtë kohë të vështirë për të dhe familjen e tij dinjitoze. Pastaj dua të zbres në jug ku mund të shihem me Ernest Gocajn, Lefter Dakun, Fiqiri Shahinllarin,Pavli Mykerezin... me sa e sa të ardhur të tjerë nga Shqipëria këtu në Kontinentin e Madh të shpresës dhe punës...
Dua të jem në lëvizje këtë vjeshtë të ngjyrave dhe gëzimeve dhe të gjithëve dua t'u uroj gëzimet e dëshiruara. Nuk e di kush martohet këtë vjeshtë, por atyre dua t'u uroj fat dhe lumturi qofshin shqiptarë ose jo.20 vjet më parë në këtë ditë të vjeshtës, unë do të nisja "muajin e mjaltit" në Dhërmi, pas një nate jashtë në Vlorë, ku hotel turizmi ishte plot...Sa nisje e bukur e ditëve të ëmbla të jetës!!! Vjeshta ka diçka elektrizuese, jo vetëm ngjyrat, por më tepër se kaq.Vjeshta më kujton takimet e bukura në Tiranë për libra dhe shkrimtarë.Natyrisht, nuk ka qënë kjo liri që gëzojmë sot, por ka qënë jetë, ka pasur gëzime dhe nuk e kuptonim dot sa shumë të mbyllur ishim brenda asaj Shqipërie të vogël...Një vjeshtë si kjo do të bëhej konferenca e talenteve të reja në Durrës ku Ismail Kadare do të thoshte një mesazh të qartë: "Në letërsi futesh me synimin për tu bërë shkrimtar i madh..." Dhe kjo "bombë" në vjeshtë sikur shpërfillte ngjyrat e atëhershme në Durrës dhe gjithsesi debati ishte diçka që na gjallëronte edhe pse shpesh i hidhur...
Vjeshta... Sërish me debate të hidhura në Tiranë, ndërsa këtu gjethet bien dhe një erë e marrë i mbledh shtëllunga-shtëllunga. Më vjen keq që Migjeni i madh, nuk mundi të vinte në Minesota.Por kohën nuk e kthejmë dot. Këtu ka jetuar Arshi Pipa, ka ardhur për vizituar nga Nju Jorku Prof.Sami Repishti, këtu ka shqiptarë të mbarë. Një i Repishtëve është doktor i mirënjohur Maltin Repishti. Ulian Cobo biznesmen, Ben Tomini sipërmarrës, Elton Mykerezi pedagog në Universitet, Nexhat Berisha në fushën inxhinjerike, Plarent Ymeraj (që po na ikën) në menaxhmin elektronik, Ymer Balidemaj njohës i thellë i spikologjisë shqipare dhe Hiqmet Abedini ky bujar dhe dashamirës i madh... Më tej Gaz Xhelilaj, Petrit Xhunga,apo studenti i sapoardhur nga Tirana Daniel Shima... Ua, nuk janë pak po të kujtojmë edhe të harruarit...5 vjet më parë meditoja për komunitetin këtu dhe e besoja në një ditë si kjo do vinte... Çdo ditë ardhtë e mbarë për shqiptarët kudo... Këtu vjeshta na bashkon sërish se dita e flamurit po vjen dhe, duam s'duam do ta ngremë një dolli për atë ditë të madhe që nuk na la të bridhnim në shkretëtirë..Ajo ditë solli një shpresë dhe ruajti "djepin" Shqipëri...
Gjethet vijojnë të bien,bien dhe ndërkohë ngjyrosen bukur.Përmes këtij ngjyrimi magjik ca vargje kënge vijnë nga brenda dhe ikin si gjethe të përndezura në ngjyra:
Vjeshta sjell ngjyra e veta
Në hapësirë pa an'e kufi,
Unë për miqëstë e vjetra
Ec dhe ec veç për një dolli...
SHEFQET MEKO
Mineapolis, SHBA
e hënë, gusht 24, 2009
KUJDES: RREZIK VDEKJE!
SHQIPËRI -Bëni kujdes! Bëni shumë -shumë kujdes! Rrugët e Shqipërisë janë shënddruar në rrezikun numër një për jetën e qytetarëve shqiptarë. Aksidenti i para disa ditëve ku u përfshi dhe një makinë që transportonte të vdekur, na thotë se ëpër rrugët e Shqipërisë nuk kursejnë as të vdekurit!
Sipas statistikave zyrtare numri i të vdekurve në rrugë është të paktën një person në 24 orë.
Ndërkohë që viktimat e plagosura janë të pallogaritura. Çdo ditë, në ditaret informuese të televizioneve shqiptare sheh vetëm të vdekur apo të plagosur si pasojë e aksidenteve rrugore.
Gjaku në rrugë i ngjan një lufte të pakuptimtë ku luftëtarët shtrëngojnë timonin në vend të armëve të zjarrit. Dhe vrasin njëri -tjetrin. Vrasin të fajshëm e të pafajshëm. Vrasin gra e fëmijë. Shpesh edhe vetëvriten të vetmuar në shpejtësinë e pakontrolluar.
Shkaku? -Në komunikatat e policisë, ku ndërrohet vetëm emri i viktimave dhe data e aksidentit, thuhet “moszbatimi i rregullave të qarkullimit me pasojë vdekjen e ... si dhe plagosjen e rëndë të ...”.
Në fakt shkaku (shkaqet) janë të shumta e të gjitha kanë si burim numër një: Mungesën e një kulture, edukate, përgjegjshmërie, apo çfarë emri të duash, që karakterizon drejtuesit e automjeteve në Shqipëri.
Sa hyn në rrugët tona kupton që përmbi rregulloren e qarkullimit ekziston Ligji i Xhunglës së Qarkullimit!
Nëse nuk zbaton këtë ligj, je i paaftë në drejtimin e automjetit. Të gjithë të parakalojnë majtas, djathtas, anash, përpara pa iu bërë vonë se kështu mund të rrezikojnë jetën e tyre, në radhë të parë, e më pas jetën tëndë.
Nëse i kërkon një shoferi shqiptar, me patentë shqiptare, të bëjë kujdes ai të tund përpara hundës, në mënyrën më arrogante dhe qesharake në botë, patentën shqiptare duke të thënë:
“Kjo patentë ka vlerë! Se është me grup gjaku! Kupton?”
Ç’të ndihmon shënimi i grupit të gjakut në karton, për ngarjen e makinës, këtë vetëm ekspertët shqiptarë të ligjëbërjes së transporteve e dinë. Mjafton të përmendim se që nga viti kur patentat me grup gjaku kanë hyrë në fuqi, statistikisht, gjaku në rrugë, përkthyer me numrin e viktimave, është rritur në përpjestim disa herë më të madh.
Në këtë katrahurë gjaku përgjegjësia bie mbi shtetin në radhë të parë. Nuk është e mjaftueshme të shtosh numrin e policëve nëpër rrugë. Se kështu shton vetëm rriskun që edhe policët me autovelox në dorë të shtypen, vriten, nga shpejtësia e çmendur. Rast që edhe ka ndodhur.
Shteti duhet të shtrëngojë seriozisht dhënien e provimeve të patentës dhe kontrollin e autoshkollave të cilat janë kthyer njëlloj si universitetet e shumta shqiptare me të cilat nuk mund të shkosh, jo nëpër rrugët e Europës por as nëpër rrugët e humbura të katundit më të humbur shqiptar!
Nëse thamë se mungon një kulturë e përgjegjshme në drejtimin e mjetit, njëkohësisht mungon dhe një kulturë në dënimin e atyre që vrasin në rrugë, dhe pasi ia hedhin vdekjes, ia hedhin edhe ligjit ku me para në dorë, ku nëpërmjet politikës mashtruese të pajtimit me familjen e viktimës.
Përse duhet të pajtohet vrasësi me makinë, (në rastin kur del gjallë nga përfshirja në aksident,) me viktimën e tij? Thjesht për hipokrizi, a për ti shpëtuar veprimit të ligjit.
Ku ësht serioziteti i shtetit dhe përgjegjësia e tij në mbrojtjen e jetës së qytetarëve, që në rastin konkret janë përdorues të rrugës?
A mos ka ardhë koha që në vend të shënimit në patentën shqiptare të grupit të gjakut të rifuten seriozisht dënimet me heqje të patentës, të pezullimit të patentës, të sekuestrimit të makinës, të sistemit të pikëve në patentë. Kjo në të gjitha ato raste kur ke abuzuar me alkoolin, kur ecën me shpejtësi disa herë tej normave të lejuara, kur parakalon jashtë çdo lloj rregulli rrugor, kur nget një makinë që nuk plotëson kushtet më minimale për të hyrë në rrugë, kur nuk zbaton asnjë pikë të rregullores, të cilën shumë shoferë të patentuar në Shqipëri, vetëm mund ta dinë se ekziston teorikisht!
Të gjitha këto futen në atë që quajta kulturë në drejtimin e automjetit. Por që janë të mangëta pa kulturën e atyre që do ti kontrollojnë të gjitha këto.
Shpesh policët rrugorë shqiptarë, ndonjëri dhe pre aksidentesh, sillen me drejtuesit e automjeteve jo si kërkues të zbatimit të rregullave por si shokë dhe miq të vjetër me rregullthyesit e ligjit.
Kur thashë për mungesëne kulturës nga ana e shoferëve, nuk mund të lë pa përmendë dhe mungesën e kulturë së policëve. Vini re: Qysh nga mënyra si të drejtojnë shenjën e stopit, nga paraqitja e jashtme, ndonjehëë nga era e birrave që kanë hedhur në fytin e tharë nga të nxehtit e verës, nga mënyrë e trashë me të cilën komunikojnë me ju, të lënë të kuptosh se kulturës, kur kaloi nëpër komisariatet e policisë, nuk i ra rasti të prekë 90% të policëve rrugorë!
Ndoshta gabohem për të gjitha këto. Por numri i viktimave nëpër rrugët e Shqipërisë, numri i përditshëm i viktimave, flet në favorin tim. Sa do të doja të mos kisha të drejtë!
Edmond Kaceli
Sipas statistikave zyrtare numri i të vdekurve në rrugë është të paktën një person në 24 orë.
Ndërkohë që viktimat e plagosura janë të pallogaritura. Çdo ditë, në ditaret informuese të televizioneve shqiptare sheh vetëm të vdekur apo të plagosur si pasojë e aksidenteve rrugore.
Gjaku në rrugë i ngjan një lufte të pakuptimtë ku luftëtarët shtrëngojnë timonin në vend të armëve të zjarrit. Dhe vrasin njëri -tjetrin. Vrasin të fajshëm e të pafajshëm. Vrasin gra e fëmijë. Shpesh edhe vetëvriten të vetmuar në shpejtësinë e pakontrolluar.
Shkaku? -Në komunikatat e policisë, ku ndërrohet vetëm emri i viktimave dhe data e aksidentit, thuhet “moszbatimi i rregullave të qarkullimit me pasojë vdekjen e ... si dhe plagosjen e rëndë të ...”.
Në fakt shkaku (shkaqet) janë të shumta e të gjitha kanë si burim numër një: Mungesën e një kulture, edukate, përgjegjshmërie, apo çfarë emri të duash, që karakterizon drejtuesit e automjeteve në Shqipëri.
Sa hyn në rrugët tona kupton që përmbi rregulloren e qarkullimit ekziston Ligji i Xhunglës së Qarkullimit!
Nëse nuk zbaton këtë ligj, je i paaftë në drejtimin e automjetit. Të gjithë të parakalojnë majtas, djathtas, anash, përpara pa iu bërë vonë se kështu mund të rrezikojnë jetën e tyre, në radhë të parë, e më pas jetën tëndë.
Nëse i kërkon një shoferi shqiptar, me patentë shqiptare, të bëjë kujdes ai të tund përpara hundës, në mënyrën më arrogante dhe qesharake në botë, patentën shqiptare duke të thënë:
“Kjo patentë ka vlerë! Se është me grup gjaku! Kupton?”
Ç’të ndihmon shënimi i grupit të gjakut në karton, për ngarjen e makinës, këtë vetëm ekspertët shqiptarë të ligjëbërjes së transporteve e dinë. Mjafton të përmendim se që nga viti kur patentat me grup gjaku kanë hyrë në fuqi, statistikisht, gjaku në rrugë, përkthyer me numrin e viktimave, është rritur në përpjestim disa herë më të madh.
Në këtë katrahurë gjaku përgjegjësia bie mbi shtetin në radhë të parë. Nuk është e mjaftueshme të shtosh numrin e policëve nëpër rrugë. Se kështu shton vetëm rriskun që edhe policët me autovelox në dorë të shtypen, vriten, nga shpejtësia e çmendur. Rast që edhe ka ndodhur.
Shteti duhet të shtrëngojë seriozisht dhënien e provimeve të patentës dhe kontrollin e autoshkollave të cilat janë kthyer njëlloj si universitetet e shumta shqiptare me të cilat nuk mund të shkosh, jo nëpër rrugët e Europës por as nëpër rrugët e humbura të katundit më të humbur shqiptar!
Nëse thamë se mungon një kulturë e përgjegjshme në drejtimin e mjetit, njëkohësisht mungon dhe një kulturë në dënimin e atyre që vrasin në rrugë, dhe pasi ia hedhin vdekjes, ia hedhin edhe ligjit ku me para në dorë, ku nëpërmjet politikës mashtruese të pajtimit me familjen e viktimës.
Përse duhet të pajtohet vrasësi me makinë, (në rastin kur del gjallë nga përfshirja në aksident,) me viktimën e tij? Thjesht për hipokrizi, a për ti shpëtuar veprimit të ligjit.
Ku ësht serioziteti i shtetit dhe përgjegjësia e tij në mbrojtjen e jetës së qytetarëve, që në rastin konkret janë përdorues të rrugës?
A mos ka ardhë koha që në vend të shënimit në patentën shqiptare të grupit të gjakut të rifuten seriozisht dënimet me heqje të patentës, të pezullimit të patentës, të sekuestrimit të makinës, të sistemit të pikëve në patentë. Kjo në të gjitha ato raste kur ke abuzuar me alkoolin, kur ecën me shpejtësi disa herë tej normave të lejuara, kur parakalon jashtë çdo lloj rregulli rrugor, kur nget një makinë që nuk plotëson kushtet më minimale për të hyrë në rrugë, kur nuk zbaton asnjë pikë të rregullores, të cilën shumë shoferë të patentuar në Shqipëri, vetëm mund ta dinë se ekziston teorikisht!
Të gjitha këto futen në atë që quajta kulturë në drejtimin e automjetit. Por që janë të mangëta pa kulturën e atyre që do ti kontrollojnë të gjitha këto.
Shpesh policët rrugorë shqiptarë, ndonjëri dhe pre aksidentesh, sillen me drejtuesit e automjeteve jo si kërkues të zbatimit të rregullave por si shokë dhe miq të vjetër me rregullthyesit e ligjit.
Kur thashë për mungesëne kulturës nga ana e shoferëve, nuk mund të lë pa përmendë dhe mungesën e kulturë së policëve. Vini re: Qysh nga mënyra si të drejtojnë shenjën e stopit, nga paraqitja e jashtme, ndonjehëë nga era e birrave që kanë hedhur në fytin e tharë nga të nxehtit e verës, nga mënyrë e trashë me të cilën komunikojnë me ju, të lënë të kuptosh se kulturës, kur kaloi nëpër komisariatet e policisë, nuk i ra rasti të prekë 90% të policëve rrugorë!
Ndoshta gabohem për të gjitha këto. Por numri i viktimave nëpër rrugët e Shqipërisë, numri i përditshëm i viktimave, flet në favorin tim. Sa do të doja të mos kisha të drejtë!
Edmond Kaceli
e shtunë, qershor 20, 2009
Edmond Kaceli: E bëhemi njerëzorë
Në vend të një analize për zgjedhjet
Sheshi.
Turma.
Podiumi.
Në qendër të vëmendjes udhëheqësi flet.
(në fakt udhëheqësi çirret dhe turma
ulurin
n’ekstazë)
Sheshi.
Turma.
Podiumi.
Në qendër të vëmendjes udhëheqësi flet.
(në fakt udhëheqësi çirret dhe turma
ulurin
n’ekstazë)
Sheshi.
Udhëheqësi. Dhe turma.
Turma që masturbohet.
Në hije të turmës
krejt afër këmbëve të sajë
(shikimi i turmës drejt qiellës
na fsheh më së miri)
qihemi unë dhe ti.
Indiferentë ndaj sheshit
ndaj turmës
ndaj podiumit presidencial
Të eksituar nga mishi dhe
shpirti ynë
në qirjen tonë hyjnore, harrojmë.
Harrojmë sheshin.
Harrojmë turmën.
Harrojmë dhe të çjerrat udhëheqësore.
E bëhemi njerëzorë.
Shqipëri , sa herën që ka zgjedhje
Udhëheqësi. Dhe turma.
Turma që masturbohet.
Në hije të turmës
krejt afër këmbëve të sajë
(shikimi i turmës drejt qiellës
na fsheh më së miri)
qihemi unë dhe ti.
Indiferentë ndaj sheshit
ndaj turmës
ndaj podiumit presidencial
Të eksituar nga mishi dhe
shpirti ynë
në qirjen tonë hyjnore, harrojmë.
Harrojmë sheshin.
Harrojmë turmën.
Harrojmë dhe të çjerrat udhëheqësore.
E bëhemi njerëzorë.
Shqipëri , sa herën që ka zgjedhje
e diel, prill 05, 2009
KRIZA E MOSKUPTIMIT
Kushtim: Njeriut
Në qerthullin e jetës kam mbetur i mbyllur
i lodhur, i shtypur, i vrarë, i shtrydhur
ngatërruar bërë lëmsh në fijet ashpra të jetës
në kufirin e hollë mes jetës dhe vdekjes
në fillin e hollë tragjik të moskuptimit
në pezullin e brishtë mes ikjes dhe qëndrimit
në ëndërrën dhe zhgjëndërrën e filozofisë jetike
në dilemën e jetës shpirtërore a fizike
Zoti më thërret fort në rrugën e drejtë
Djalli më prin për në rrugën e vet
E drejta mes të dyve qëndron gur pengu
I lodhur, i tundosur pyes: Ku është rrengu?
Përplasur, nëpërkëmbur, rrëmbyer, marrosur
në dyzimin e fjalëve që nuk paskan të sosur
Ngatërruar në krizën e moralit dhe hiçmoralit
në pezullin tragjik mes Zotit dhe Djallit
e shtunë, mars 14, 2009
"DËGJOMË MUA ...PRIT!!! DËGJOMË MUA..."
-Zakoni i vjetër i kryeministrit Berisha të frikëson-
SHEFQET MEKO
Minneapolis, SHBA
Përmes Albdreams.net ndoqa pjesë të intervistës së kryeministrit dhe ish-presidentit shqiptar Sali Berisha. Natyrisht ishin shumë tema për tu ndalur, diskutuar dhe përballur me kryeministrin. Pashë se si gazetarët "përpëliteshin" për ta ndërprerë me kujdes kryeminsitrin dhe për ta "mbërthyer" me pyetje që në të vërtetë janë pyetje të publikut, qytatarëve dhe vetë votuesve. Kjo ishtë gjëja më e vështirë dhe më e mundimshja e kësja interviste. Natyrisht e ndoqa deri në fund, me dëshirën për të parë evoluimin e kryeminsitrit prej kohës së që ishte presidenti ynë. Kam ndjerë keqardhje dhe dhimbje. Më ka ardhur keq për kreun e ekzekutivit që ka një mënyrë kaq diktuese në dialog me median, saqë zor se mund të durohet. Duke u përpjekur të kuptosh se si përgjigjet kryeminsitri dhe çfarë pyet media, vërtet shokohesh. Madje këtu është difekti më i madh i demokracisë dhe lirisë në Shqipëri: nuk dësgjohesh! Kryeminsitri është njeriu që shërben, jo njeriu që dikton. Kryeminsitri bën dialog, nuk dikton dhe konflikton veten nga një përgjigje tek tjetra...Madje pa kaluar minuta...
Së pari dua të respektoj gjithë ata mbështetës dhe pasionantë të ish-presidentit shqiptar. Unë e respektoj këtë njeri për paisionin e çeliktë për t'u përballur me diktaturën komuniste dhe dëshirën dhe idealizmin për ta bërë Shqipërinë vend europian. Por, duke bërë një gjykim të ftohtë, pa "dashni" politike, ndihesh vërtet ngushtë të japësh gjykim pozitiv nga mënyra se si i "thith" the interpreton pyetjet ish-presidenti i dikurshëm i Shqipërisë. Kujtoj këtë "ish" sepse ne atë kohë kur Berisha mbante konferencat e shtypit në presidencë një pyetje pasohej nga "një leksion", ndërkohë që kjo "sëmundje profesionalë" ka ende simptoma të rënduara tek kreu i qeverisë edhe pse një dekadë tashmë ka shkuar...Kryeminsitri Berisha duket se flet vetëm me "pasion" dhe nuk të ofron asnjë vizion apo nuk të ofron shpresë nesë jeton nën juridsionin e qeverisjes së tij. Kryeminsitri duket se është i hutuar në betejën politike, sepse ndërsa tregon "shpatën" e vet dhe shkarkon një anëtar kabineti duke injoruar çdo procedurë normale, fill pas kësaj u thotë qytetarëve të vet se "shtëpia është kështjellë"..."Kështjella nuk preket..." Nëse jeni kundër këtij "pushtimi" të kësaj kështjelle zoti kryeministër, pse ja hoqe "përkrenoren" kryekështjellarit Pango, madje pa e dëgjuar fare se çdo të thoshte? Nëse jeta private është jetë private si shpjegoghet që ti si kryeminstër di kaq shumë për çdo njeri që është në adminstratën tuaj? Si ka mundësi që e di me dokumenta kur dhe si janë bërë nudot-Rama?
Nuk shkruaj sepse dua të debatoj me një shtetar shqiptar siç është Berisha. Jo. Thjesht dua të shpreh një opinion rreth asaj që shoh dhe dëgjoj dhe rreth asaj që jetoj përditë.Në jetën e përditshme në Tiranë, koha vritet aq shumë duke u marrë me njëri –tjetrin, madje duke pirë birrë dhe ky është një terror i vërtetë. Këtë terror e dallon lehtë nga mënyra se si i percepton pyetjet kryeministri dhe si si ai "din gjithshka" dhe prej andej "vjen ujë i kulluar" por turbollohet rruges...Kryeministri flet për një tragjedi që kushtoi dhjetra jetë dhe aty nuk gjen përgjegjësi, por akuzon direkt median për tragjedinë e një vajze në Vlorë. Kryeministrit i kërkohet të shpjegohet pse nuk mbajti të njëtin qëndrim ndaj ish-qeveritarit Mediu, por shpjegimi është "me kë të punoj"...Në fakt, është e njohur që njerëzit e dorëhequr akoma manaxhojnë deri sa vjen "pasardhësi", por e verteta është se në shoqërinë shqiptare ka pasur gjithmonë parime të dyfishta... Ka ligj, por ka edhe "Maliq" dhe kryeministri Maliq është aq i furishëm të mbrojë veten dhe ata përreth, saqë thua se pa këtë kryeminsitër dhe pa këtë qeveri zor se mund të kishte Shqipëri...(!!).Pa këtë qeveri nuk do të kishim hyrë në NATO...A mund të besohet kjo? Pa këtë qeveri nuk do të kishim vijuar procesin integrues në Europë...Po Kadare nuk ka meritë? Po ish-kryeministrat e mëparshmë nuk kanë vënë "një gur"? Është po ai gjykim dritëshkurtër allashaqiptar se "historia fillon me mua", apo siç e tha ashiqare Nano "Historia më vjen pas..." Këtë bëri edhe mentaliteti marksist i Enverit duke bërë çdo krahasim më "pasçlirimit" dhe duke harruar çdo shifër "para pushtimit". Më kujtohet komenti i një gazetari italian Francesko Lo Picolo që erdhi në Shqipëri para përmbysjes dhe duke vizituar Muzeun Historik Kombëtar më bëri një pyetje shokuese: "Po ju shqiptarët ku e keni historinë nga Skënderbeu deri tek pushtimi italian?" I shokuar i thashë diçka, por më shumë po mendoja me vete nga kjo pyetje, se sa sqaroja atë që pyeste...Kështu mu duk edhe kryeminsitri në këtë konferencë ai më shumë sqaronte vetveten dhe "pozicionin e vet" se sa të bëntë deklarime dhe deduktime që i kanë hije një kryeqeveritari.Asnjë kryeministër në botë nuk guxon të luajë më ligjin sikurse luajnë qeveritarët tanë. Madje edhe kur kapen "me presh" fillon bërtet rreth ligjit. Dhe vëreni një gjë: Ish-ministri Pango nuk guxoi të thoshte qoftë edhe një fjalë kundër Berishës psh të thoshte "të paktën të më kishte dëgjuar mua..." por në mënyrën më qesharake do të thoshte "është Berisha pa jam angazhuar në politikë.." Ndërkohë kryeministri ndonse shkarkoi një "qeveritar" duke shkelur çdo procedurë normale, përsëri thuri kurorën e lavdisë profesionale të Pangos. (Më lëvdove-Të lëvdova-Aman shkarkimin e meritoje) Natyrisht një skandal seksi (atë që e bëjnë burrat dhe gratë përnatë) nuk hedh poshtë atë kontributin profesional, por mënyra si perceptohet është e neveritshme. Unë prisja një Berishë më të prerë në këtë këndvështrim. Ai njihet (dhe kjo nuk i vihet në dyshim ende) si njeri me principe morale, por u mor si shumë me "mbërtheckat" që mbërthyen Pangon e tij. Nëse vërën kryeministri është tip inatcori i keq.Ai përpiqet të bindë publikun se gjysma e mediave zotërohet nga Rama, por nuk shpjegon se si Rama paska këtë fuqi "diktuese". Gazetarët u prononcuna qartë "Edhe pse u botuan nudot e Ramës Tirana votoi". Ndërkohë , duket se Berisha jeton në "kafaz" dhe nuk pranon faktin se bota e tregut të lirë ë shtë në krizën e radhës, dhe Shqipëria nuk mund të jetë një përjashtim. Kriza ë shtë ulur këmbëkryq edhe në Shqipëri, por kryeministri ka frikë të pranojë se ka hallin e zgjedhjeve. A nuk e kupton se duke pranuar të vertetat ke shanse të fitosh më shumë besim? Jo. "Degjomë mua...Dëgjomë mua" -ky është refreni i preferuar kryeministrit Berisha. Dhe unë përpiqem ta dëgjoj, por nuk marr vesh se ç'thotë ...
Intervista dhe debati në fjalë nxjerrin edhe njëherë në pah se politika e Tiranës është në një "rreth vicioz" që nuk ka shanse të afërta të dalë prej andej.Ajo është kapur peng nga gangësterë me emra të ndryshëm që i sulen njëri tjetrit si bisha, jo si Berisha, dhe në fund janë po ata: të "gjithëpërfshirë"...Ata kontrollojnë politikën, ligjet, financat bizneset...Njerëzit duhet vetëm njëherë në 4 vjet të votojnë...Ata si "luanë" i sulen njëri tjetrit përdirsa i kërcënojnë karrierat e secilit, por në fund bëjnë paqe dhe ujdi sikurse Berisha dhe Nano dikur... Ku shkoi ajo retorikë e pashembullt kundër Nanos? Ku është Nano tani? Kë ka dashnore Nano, apo cila është "banda kriminale" që drejton? E kujt i hyn ne punë kjo? "Dosjet" hapen kur del në shesh.
"Dëgjomë mua...Prit..."- Duke parë këtë "diktature mediatike" të kryeministrit, si mund ta imagjinonit veten nëse do të punonit në "Shtëpinë e bardhë" të Berishës? Jo më kot një miku im gjatë vitit të kaluar në Tiranë do të më shoshte: "Berisha u bën "zbor" të gjithëve... Ua di të gjitha dhe s'guxon kush të flasë...".Ndërsa një zyrtar i lartë në intimitet më tha: "Ai merr në telefon dhe turfullon...Nuk të le të flasësh...Unë ja di...E le te flasë dhe i them: Mbarove? Më dëgjo mua tani se për këtë punë paguhem...Në fund me thotë: Po unë nuk e dija këtë...Dhe unë i them: po unë pse jam këtu?... Më degjo mua".
Është koha për dialog jo monolog. Berisha ka një shans të mbajë pushtetin, por kjo do të jetë e pa mundur nëse ai bën vetëm "monolog" si ai që i publikoi gati dy dekada më parë "Koha Jonë". Është koha e ndryshimit. Unë kam 10 vjet që nuk jetoj në Tiranë. Shkoj e vij te Tirana e ëndrrave të bukura dhe shëtitoreve të humbura. Kam mall dhe shoh shumë shokë e miq që kam mall dhe fjalë për të thënë, por ndërkohë gjej po atë "sallatë politike" dhe po ata aktorë të pështirë. Ndërkohë brenda po të njëtjës kohë këtu në SHBA, kam jetuar adminisitratën e Klintonit, Bushit dhe tani Obamën. Nuk dua të them se në Minnesota ku jetoj janë ndryshuar po aq administrata dhe politikanë...
Është koha për ndryshim. Amerikanët treguan dhe demonstruan dëshirën për ndryshim. Duket se këtë nuk e kupton i pari i qeverisë që vetëm flet dhe nuk dëgjon se "përse bie kjo daulle"?!
Ndryshimi nuk është magji, por proces, ndaj në këtë proces duhet pjesëmarrje dhe gjithëmarrje, që në fund të mos themi: "Ku ishim?!...Hiç gjekundi.."
SHEFQET MEKO
Minneapolis SHBA
SHEFQET MEKO
Minneapolis, SHBA
Përmes Albdreams.net ndoqa pjesë të intervistës së kryeministrit dhe ish-presidentit shqiptar Sali Berisha. Natyrisht ishin shumë tema për tu ndalur, diskutuar dhe përballur me kryeministrin. Pashë se si gazetarët "përpëliteshin" për ta ndërprerë me kujdes kryeminsitrin dhe për ta "mbërthyer" me pyetje që në të vërtetë janë pyetje të publikut, qytatarëve dhe vetë votuesve. Kjo ishtë gjëja më e vështirë dhe më e mundimshja e kësja interviste. Natyrisht e ndoqa deri në fund, me dëshirën për të parë evoluimin e kryeminsitrit prej kohës së që ishte presidenti ynë. Kam ndjerë keqardhje dhe dhimbje. Më ka ardhur keq për kreun e ekzekutivit që ka një mënyrë kaq diktuese në dialog me median, saqë zor se mund të durohet. Duke u përpjekur të kuptosh se si përgjigjet kryeminsitri dhe çfarë pyet media, vërtet shokohesh. Madje këtu është difekti më i madh i demokracisë dhe lirisë në Shqipëri: nuk dësgjohesh! Kryeminsitri është njeriu që shërben, jo njeriu që dikton. Kryeminsitri bën dialog, nuk dikton dhe konflikton veten nga një përgjigje tek tjetra...Madje pa kaluar minuta...
Së pari dua të respektoj gjithë ata mbështetës dhe pasionantë të ish-presidentit shqiptar. Unë e respektoj këtë njeri për paisionin e çeliktë për t'u përballur me diktaturën komuniste dhe dëshirën dhe idealizmin për ta bërë Shqipërinë vend europian. Por, duke bërë një gjykim të ftohtë, pa "dashni" politike, ndihesh vërtet ngushtë të japësh gjykim pozitiv nga mënyra se si i "thith" the interpreton pyetjet ish-presidenti i dikurshëm i Shqipërisë. Kujtoj këtë "ish" sepse ne atë kohë kur Berisha mbante konferencat e shtypit në presidencë një pyetje pasohej nga "një leksion", ndërkohë që kjo "sëmundje profesionalë" ka ende simptoma të rënduara tek kreu i qeverisë edhe pse një dekadë tashmë ka shkuar...Kryeminsitri Berisha duket se flet vetëm me "pasion" dhe nuk të ofron asnjë vizion apo nuk të ofron shpresë nesë jeton nën juridsionin e qeverisjes së tij. Kryeminsitri duket se është i hutuar në betejën politike, sepse ndërsa tregon "shpatën" e vet dhe shkarkon një anëtar kabineti duke injoruar çdo procedurë normale, fill pas kësaj u thotë qytetarëve të vet se "shtëpia është kështjellë"..."Kështjella nuk preket..." Nëse jeni kundër këtij "pushtimi" të kësaj kështjelle zoti kryeministër, pse ja hoqe "përkrenoren" kryekështjellarit Pango, madje pa e dëgjuar fare se çdo të thoshte? Nëse jeta private është jetë private si shpjegoghet që ti si kryeminstër di kaq shumë për çdo njeri që është në adminstratën tuaj? Si ka mundësi që e di me dokumenta kur dhe si janë bërë nudot-Rama?
Nuk shkruaj sepse dua të debatoj me një shtetar shqiptar siç është Berisha. Jo. Thjesht dua të shpreh një opinion rreth asaj që shoh dhe dëgjoj dhe rreth asaj që jetoj përditë.Në jetën e përditshme në Tiranë, koha vritet aq shumë duke u marrë me njëri –tjetrin, madje duke pirë birrë dhe ky është një terror i vërtetë. Këtë terror e dallon lehtë nga mënyra se si i percepton pyetjet kryeministri dhe si si ai "din gjithshka" dhe prej andej "vjen ujë i kulluar" por turbollohet rruges...Kryeministri flet për një tragjedi që kushtoi dhjetra jetë dhe aty nuk gjen përgjegjësi, por akuzon direkt median për tragjedinë e një vajze në Vlorë. Kryeministrit i kërkohet të shpjegohet pse nuk mbajti të njëtin qëndrim ndaj ish-qeveritarit Mediu, por shpjegimi është "me kë të punoj"...Në fakt, është e njohur që njerëzit e dorëhequr akoma manaxhojnë deri sa vjen "pasardhësi", por e verteta është se në shoqërinë shqiptare ka pasur gjithmonë parime të dyfishta... Ka ligj, por ka edhe "Maliq" dhe kryeministri Maliq është aq i furishëm të mbrojë veten dhe ata përreth, saqë thua se pa këtë kryeminsitër dhe pa këtë qeveri zor se mund të kishte Shqipëri...(!!).Pa këtë qeveri nuk do të kishim hyrë në NATO...A mund të besohet kjo? Pa këtë qeveri nuk do të kishim vijuar procesin integrues në Europë...Po Kadare nuk ka meritë? Po ish-kryeministrat e mëparshmë nuk kanë vënë "një gur"? Është po ai gjykim dritëshkurtër allashaqiptar se "historia fillon me mua", apo siç e tha ashiqare Nano "Historia më vjen pas..." Këtë bëri edhe mentaliteti marksist i Enverit duke bërë çdo krahasim më "pasçlirimit" dhe duke harruar çdo shifër "para pushtimit". Më kujtohet komenti i një gazetari italian Francesko Lo Picolo që erdhi në Shqipëri para përmbysjes dhe duke vizituar Muzeun Historik Kombëtar më bëri një pyetje shokuese: "Po ju shqiptarët ku e keni historinë nga Skënderbeu deri tek pushtimi italian?" I shokuar i thashë diçka, por më shumë po mendoja me vete nga kjo pyetje, se sa sqaroja atë që pyeste...Kështu mu duk edhe kryeminsitri në këtë konferencë ai më shumë sqaronte vetveten dhe "pozicionin e vet" se sa të bëntë deklarime dhe deduktime që i kanë hije një kryeqeveritari.Asnjë kryeministër në botë nuk guxon të luajë më ligjin sikurse luajnë qeveritarët tanë. Madje edhe kur kapen "me presh" fillon bërtet rreth ligjit. Dhe vëreni një gjë: Ish-ministri Pango nuk guxoi të thoshte qoftë edhe një fjalë kundër Berishës psh të thoshte "të paktën të më kishte dëgjuar mua..." por në mënyrën më qesharake do të thoshte "është Berisha pa jam angazhuar në politikë.." Ndërkohë kryeministri ndonse shkarkoi një "qeveritar" duke shkelur çdo procedurë normale, përsëri thuri kurorën e lavdisë profesionale të Pangos. (Më lëvdove-Të lëvdova-Aman shkarkimin e meritoje) Natyrisht një skandal seksi (atë që e bëjnë burrat dhe gratë përnatë) nuk hedh poshtë atë kontributin profesional, por mënyra si perceptohet është e neveritshme. Unë prisja një Berishë më të prerë në këtë këndvështrim. Ai njihet (dhe kjo nuk i vihet në dyshim ende) si njeri me principe morale, por u mor si shumë me "mbërtheckat" që mbërthyen Pangon e tij. Nëse vërën kryeministri është tip inatcori i keq.Ai përpiqet të bindë publikun se gjysma e mediave zotërohet nga Rama, por nuk shpjegon se si Rama paska këtë fuqi "diktuese". Gazetarët u prononcuna qartë "Edhe pse u botuan nudot e Ramës Tirana votoi". Ndërkohë , duket se Berisha jeton në "kafaz" dhe nuk pranon faktin se bota e tregut të lirë ë shtë në krizën e radhës, dhe Shqipëria nuk mund të jetë një përjashtim. Kriza ë shtë ulur këmbëkryq edhe në Shqipëri, por kryeministri ka frikë të pranojë se ka hallin e zgjedhjeve. A nuk e kupton se duke pranuar të vertetat ke shanse të fitosh më shumë besim? Jo. "Degjomë mua...Dëgjomë mua" -ky është refreni i preferuar kryeministrit Berisha. Dhe unë përpiqem ta dëgjoj, por nuk marr vesh se ç'thotë ...
Intervista dhe debati në fjalë nxjerrin edhe njëherë në pah se politika e Tiranës është në një "rreth vicioz" që nuk ka shanse të afërta të dalë prej andej.Ajo është kapur peng nga gangësterë me emra të ndryshëm që i sulen njëri tjetrit si bisha, jo si Berisha, dhe në fund janë po ata: të "gjithëpërfshirë"...Ata kontrollojnë politikën, ligjet, financat bizneset...Njerëzit duhet vetëm njëherë në 4 vjet të votojnë...Ata si "luanë" i sulen njëri tjetrit përdirsa i kërcënojnë karrierat e secilit, por në fund bëjnë paqe dhe ujdi sikurse Berisha dhe Nano dikur... Ku shkoi ajo retorikë e pashembullt kundër Nanos? Ku është Nano tani? Kë ka dashnore Nano, apo cila është "banda kriminale" që drejton? E kujt i hyn ne punë kjo? "Dosjet" hapen kur del në shesh.
"Dëgjomë mua...Prit..."- Duke parë këtë "diktature mediatike" të kryeministrit, si mund ta imagjinonit veten nëse do të punonit në "Shtëpinë e bardhë" të Berishës? Jo më kot një miku im gjatë vitit të kaluar në Tiranë do të më shoshte: "Berisha u bën "zbor" të gjithëve... Ua di të gjitha dhe s'guxon kush të flasë...".Ndërsa një zyrtar i lartë në intimitet më tha: "Ai merr në telefon dhe turfullon...Nuk të le të flasësh...Unë ja di...E le te flasë dhe i them: Mbarove? Më dëgjo mua tani se për këtë punë paguhem...Në fund me thotë: Po unë nuk e dija këtë...Dhe unë i them: po unë pse jam këtu?... Më degjo mua".
Është koha për dialog jo monolog. Berisha ka një shans të mbajë pushtetin, por kjo do të jetë e pa mundur nëse ai bën vetëm "monolog" si ai që i publikoi gati dy dekada më parë "Koha Jonë". Është koha e ndryshimit. Unë kam 10 vjet që nuk jetoj në Tiranë. Shkoj e vij te Tirana e ëndrrave të bukura dhe shëtitoreve të humbura. Kam mall dhe shoh shumë shokë e miq që kam mall dhe fjalë për të thënë, por ndërkohë gjej po atë "sallatë politike" dhe po ata aktorë të pështirë. Ndërkohë brenda po të njëtjës kohë këtu në SHBA, kam jetuar adminisitratën e Klintonit, Bushit dhe tani Obamën. Nuk dua të them se në Minnesota ku jetoj janë ndryshuar po aq administrata dhe politikanë...
Është koha për ndryshim. Amerikanët treguan dhe demonstruan dëshirën për ndryshim. Duket se këtë nuk e kupton i pari i qeverisë që vetëm flet dhe nuk dëgjon se "përse bie kjo daulle"?!
Ndryshimi nuk është magji, por proces, ndaj në këtë proces duhet pjesëmarrje dhe gjithëmarrje, që në fund të mos themi: "Ku ishim?!...Hiç gjekundi.."
SHEFQET MEKO
Minneapolis SHBA
e hënë, mars 09, 2009
Pamflet: Politika e Psiko -Porno -Kultures
Drejt Europës dhe Nato-s me b...rekë në dorë! (Më falni! Duke zbërthyer mbërtheckat!)
Kjo është parulla me të cilën qeveria shqiptare dhe politika shqiptare, ka vendosur në rend të ditës për të hyrë në Nato e më pas dhe në Europë. Pa doganë.
Në mbështetje të kësaj, politika shqiptare, opozita dhe pozita bashkë, kanë vendosur që të nxjerrin një memorandum të përbashkët, gjithëpërfshirës e gjithëkombëtar, në lidhje me politikën më të e re të rënë dakord.
Politika do të emërtohet: Politika e Psiko –Porno –Kulturës.
Si një rast historik, për herë të parë, arrihet një marrëveshje serioze mes të gjithë krahëve të shumtë të politikës shqiptare (që janë më të shumtë se krahët e oktapodit)
Sipas këtij memorandumi kush dëshiron të marrë një punë në administratën publiko –shtetërore duhet më përpara të paraklojë nudo, por edhe gjysëm nudo, përpara kompententit apo përpara një komisioni kompetentësh. Kjo si për punëkërkuesit e seksit femër, ashtu dhe për punëkërkuesit e seksit mashkull.
Memorandumi thotë se nuk mund të ketë dallime seksuale se ndryshe shoqatat Gay protestojnë në organizmat ndërkombëtare dhe Shqipërisë ja fusin. (Duke mos e futë as në Nato e as në Europë). Pastaj shijet e punëdhënësve shtetërorë kanë filluar të jenë properëndimore, në vitet e fundit.
Psikologjikisht kjo do të çojë në ngritjen e nivelit të adminstratës publike dhe në uljen e asaj çka administrata publike mban të ngritur në drejtim të popullit... Gjithëherë flitet për Futjen në... Nato dhe Europë.
Piskoza e popullit i koncepton këto gjëra ndryshe, por psikoza e politikës shqiptare duhet të ndikojë që populli të ndryshojë mendim. Për ndryshe ai popull që nuk ka respekt për politikën dhe vendimet e sajë, është më mirë që të largohet në një vend tjetër ku politika bëhet ndryshe.
Për këtë arsye politika më e re do të quhet dhe politika e Psiko –Porno –Kulturës. Madje është rënë dakord, në takime të fshehta, gjysëm të fshehta, të zhveshura dhe gjysëm të zhveshura, mes politikanëve shqiptarë, që si fillim të ndërtohet një komison parlamentar me të njëjtin emër. E disa ditë më vonë një ministri e veçantë. Ministria do të ketë për detyrë marrjen në punë të adminstratës publiko –shtetërorë. Për arsye të kompetencave të sajë, konform kushtetutës (kushtetua mund të ndryshohet sa herë ti çohet politikës) do të quhet: Ministria e Psiko –Porno -Kulturës.
Sipas gjasave ministri i parë i Psiko –Porno –Kulturës do të emërtohet, pa paradë nudo, ish ministri i kulturës Ylli Pango, përndryshe i pedagog i shquar i kësaj fushe.
Pritet vetëm vendimi i Kryeministrit, i cili megjithëse profesor i shquar në fushën e mjekësisë, nga çështjet e pisko –pornos, nuk merr shumë vesh. Përndryshe nuk kuptohet pse në zyrat e tij asnjëherë nuk është parë ndonjë burrë apo grua me minifund, siç shihej kur mbretëronin kryeministrat e majtë, apo ndonjë kryeministër i djathtë!
Nëse nuk merr vesh Kryeministri nga kjo politikë e re gjithëpërfshirëse, atëherë memorandumi parashikon shkarkimin e kryeministrit.
Kështu rruga për në Nato dhe Europë hapet më kollaj...
Edmond Kaceli
Kjo është parulla me të cilën qeveria shqiptare dhe politika shqiptare, ka vendosur në rend të ditës për të hyrë në Nato e më pas dhe në Europë. Pa doganë.
Në mbështetje të kësaj, politika shqiptare, opozita dhe pozita bashkë, kanë vendosur që të nxjerrin një memorandum të përbashkët, gjithëpërfshirës e gjithëkombëtar, në lidhje me politikën më të e re të rënë dakord.
Politika do të emërtohet: Politika e Psiko –Porno –Kulturës.
Si një rast historik, për herë të parë, arrihet një marrëveshje serioze mes të gjithë krahëve të shumtë të politikës shqiptare (që janë më të shumtë se krahët e oktapodit)
Sipas këtij memorandumi kush dëshiron të marrë një punë në administratën publiko –shtetërore duhet më përpara të paraklojë nudo, por edhe gjysëm nudo, përpara kompententit apo përpara një komisioni kompetentësh. Kjo si për punëkërkuesit e seksit femër, ashtu dhe për punëkërkuesit e seksit mashkull.
Memorandumi thotë se nuk mund të ketë dallime seksuale se ndryshe shoqatat Gay protestojnë në organizmat ndërkombëtare dhe Shqipërisë ja fusin. (Duke mos e futë as në Nato e as në Europë). Pastaj shijet e punëdhënësve shtetërorë kanë filluar të jenë properëndimore, në vitet e fundit.
Psikologjikisht kjo do të çojë në ngritjen e nivelit të adminstratës publike dhe në uljen e asaj çka administrata publike mban të ngritur në drejtim të popullit... Gjithëherë flitet për Futjen në... Nato dhe Europë.
Piskoza e popullit i koncepton këto gjëra ndryshe, por psikoza e politikës shqiptare duhet të ndikojë që populli të ndryshojë mendim. Për ndryshe ai popull që nuk ka respekt për politikën dhe vendimet e sajë, është më mirë që të largohet në një vend tjetër ku politika bëhet ndryshe.
Për këtë arsye politika më e re do të quhet dhe politika e Psiko –Porno –Kulturës. Madje është rënë dakord, në takime të fshehta, gjysëm të fshehta, të zhveshura dhe gjysëm të zhveshura, mes politikanëve shqiptarë, që si fillim të ndërtohet një komison parlamentar me të njëjtin emër. E disa ditë më vonë një ministri e veçantë. Ministria do të ketë për detyrë marrjen në punë të adminstratës publiko –shtetërorë. Për arsye të kompetencave të sajë, konform kushtetutës (kushtetua mund të ndryshohet sa herë ti çohet politikës) do të quhet: Ministria e Psiko –Porno -Kulturës.
Sipas gjasave ministri i parë i Psiko –Porno –Kulturës do të emërtohet, pa paradë nudo, ish ministri i kulturës Ylli Pango, përndryshe i pedagog i shquar i kësaj fushe.
Pritet vetëm vendimi i Kryeministrit, i cili megjithëse profesor i shquar në fushën e mjekësisë, nga çështjet e pisko –pornos, nuk merr shumë vesh. Përndryshe nuk kuptohet pse në zyrat e tij asnjëherë nuk është parë ndonjë burrë apo grua me minifund, siç shihej kur mbretëronin kryeministrat e majtë, apo ndonjë kryeministër i djathtë!
Nëse nuk merr vesh Kryeministri nga kjo politikë e re gjithëpërfshirëse, atëherë memorandumi parashikon shkarkimin e kryeministrit.
Kështu rruga për në Nato dhe Europë hapet më kollaj...
Edmond Kaceli
e premte, mars 06, 2009
Dy fjale per mesuesit e mij
-Thellësisht personale dhe thellësisht e përgjithshme.
Vjen në Shqipëri Dita e Mësuesit.
Qysh i vogël kjo ditë ka pasë, në mua, kuptimin e një feste nderuese të veçantë. Larg politizimit të kohës së shkuar, larg materializmit të tejskajshëm të kohës që jetojmë, kjo ditë mbetet një nga ditët më të veçanta , më kuptimplote në marrëdhëniet me ata që në një mënyrë apo në një tjetër na përgatitën dhe vijonë të na përgatisin për të përballuar jetën.
Për çdo vit, që nga klasa e parë e deri sa mbarova shkollën e lartë, mësuesit kanë qenë dhe mbeten figura më e respektuar për mua. Një lloj i veçantë prindi adoptiv.
Për çdo vit, Shën Mësuesi, (Shën Mësuesit) i kujtoj me respektin më të thellë, me përuljen më të madhe ndaj figurës së tyre. Sepse janë pikërisht ata, që duke sfiduar kohën, në qetësi, dhe me dashurinë e pasionin e përhershëm ndaj nxënësve të tyre, na udhëhoqën në rrugën e vështirë e pasionante të dijes.
Unë kujtoj sot mësuesen time të parë, të klasës së parë Nazife Isufin. Fytyrën edhe ja kam harruar. Por emrin dhe zërin e sajë kur na mësonte alfabetin e shqipes, kësaj gjuhe mrekullisht të gjallë, e kujtoj dhe në ëndërr. Çfarë nuk do të jepja për te takuar sot kur kam kaluar të 40-at! E sa dëshirë do të kisha t’ia puthja duart me të cilat na përkëdhelte ndërsa zemra na dridhej nga emocionet e klasës së parë dhe nga të ftohtit e kohës!
Kujtoj mësuesit e mëvonshëm dhe ndiej emocion kur emrat e tyre, më vinë në kujtesë si një listë e gjallë, e viteve që shkuan. Kolec Marku, Mri Hoti, File Kaçaj, Hajrie Cani, Naunka Shala, Gjyste e Mark Preka, Nesti Çeço, Keti Liçaj (Sokoli), Pjetër Mili, Marie e Gjeto Kaçeli.
E si mund të harroj, të paharrueshmin, Burhan Ulqinaku, biblioteka private e të cilit kishte më shumë tituj se vetë biblioteka e shtetit në Lezhë. E sa e sa mësues të mrekullueshëm që pata. Për të ardhë tek mësuesja ime e gjuhë –letërsisë shqipe, e veçantja Bukurie Cauli (Mazzola).
Kur para do kohësh më erdhi një e-mail, nga mësuesja ime e dikurshme e gjuhë -letërsisë, ndjeva emocionin më të madh që mund të ndihet në raste të tilla, e pse jo u ndjeva sërisht ai nxënësi i dikurshëm, i drojtur, me shallin e detyrueshëm të pionierit rreth qafës në buzëqeshjen e moshës më të pafaj.
E nëse arrita të bëhem dikush në gazetari apo letërsi, kjo në sajë të mësues sime të mrekullushmes Bukurie Cauli (Mazzola), që e para kuptoi dhe zhvilloi tek unë pasionin e të shkruajturit bukur, siç ishte dhe si siç ka mbetur dhe vetë ajo: e dashur, e bukur, e mrekullueshme, në shpirtin e sajë të gjërë.
Kështu respektin më të madh dhe për mësuesit e shkollës së mesmë, ndonjë më vonë e pata dhe koleg. Respektin më të madh dhe kujtimet më të mira për Agim Xhafkën, Gjon Palokën, Pjetër Alinë, Eduard e Dhora Sokolin, Sami Ymerin, Dedë Vatën, Pashko Smaçin, Gjelosh Tomën ( që mbrojti me forcë të drejtën time për të marrë shkollën e lartë, në kohën kur të drejtat për tu shkolluar ishin e drejta e posaçme e partisë), e dhjetëra të tjerë që me pasion, këmbëngulje dhe dashuri të pa shpërblyer asnjëherë, na bënë të gjejmë veten në rrugët e vështira të jetës shqiptare.
Si mund të harroj mësuesit e shkollës së lartë. Pedagogët e nderuar, shkencëtarë të drojtur të bujqësisë shqiptare. Simbolin e tyre Misto Shumelin, gjithmonë të qeshur. Ai dha jetën përkrah studentëve, si për të treguar deri në çfarë shkalle ishin dhe mbeten të lidhur nxënësit dhe mësuesit shqiptarë.
E njeriu ka dhe të tjerë mësues, që në mënyrë të drejtpërdrejtë nuk i dhanë mësim. Por tërthorazi a direkt, ndikuan në formimin e tij. Kështu dua të përmend ish –kryeredaktorin e gazetës “Studenti i Bujqësisë”, Shefqet Meko, që më mësoi me durimin e një mjeshtri dhe pasionin e një mësuesi, bazat e gazetarisë.
Si mund të harroj mikun tim –mësues të zellshëm të jetës, Daniel Gazullin, që me vullnetin dhe ironinë dashamirëse, më mësoi dhe vijon të më mësojë respektin për gramatikën e gjuhës shqipe.
Në këtë shtatë mars simbolik, do të doja ti kujtoja të gjithë, do të dëshiroja ti takoja të gjithë bashkë, e një për një, ish-mësuesit dhe mësuesit e mij. Do të dëshiroja ti uroja të gjithë. Të më falin ata që për arsye të viteve që kaluan apo të mungesës së hapësirës në një shkrim si ky, nuk jua kujtova emrin. Do të dëshiroja ti uroja me sinqeritetin më të thellë dhe me ndjenjën më të madhe njerëzore: Gëzuar! Gëzuar mësuesit e mij. Dhe faleminderit!
Falminderit për gjithçka që më mësuat!
Faleminderit në mënyrën më të përzemërt
Prej nxënësit tuaj të përjetshëm
Edmond Kaceli
Vjen në Shqipëri Dita e Mësuesit.
Qysh i vogël kjo ditë ka pasë, në mua, kuptimin e një feste nderuese të veçantë. Larg politizimit të kohës së shkuar, larg materializmit të tejskajshëm të kohës që jetojmë, kjo ditë mbetet një nga ditët më të veçanta , më kuptimplote në marrëdhëniet me ata që në një mënyrë apo në një tjetër na përgatitën dhe vijonë të na përgatisin për të përballuar jetën.
Për çdo vit, që nga klasa e parë e deri sa mbarova shkollën e lartë, mësuesit kanë qenë dhe mbeten figura më e respektuar për mua. Një lloj i veçantë prindi adoptiv.
Për çdo vit, Shën Mësuesi, (Shën Mësuesit) i kujtoj me respektin më të thellë, me përuljen më të madhe ndaj figurës së tyre. Sepse janë pikërisht ata, që duke sfiduar kohën, në qetësi, dhe me dashurinë e pasionin e përhershëm ndaj nxënësve të tyre, na udhëhoqën në rrugën e vështirë e pasionante të dijes.
Unë kujtoj sot mësuesen time të parë, të klasës së parë Nazife Isufin. Fytyrën edhe ja kam harruar. Por emrin dhe zërin e sajë kur na mësonte alfabetin e shqipes, kësaj gjuhe mrekullisht të gjallë, e kujtoj dhe në ëndërr. Çfarë nuk do të jepja për te takuar sot kur kam kaluar të 40-at! E sa dëshirë do të kisha t’ia puthja duart me të cilat na përkëdhelte ndërsa zemra na dridhej nga emocionet e klasës së parë dhe nga të ftohtit e kohës!
Kujtoj mësuesit e mëvonshëm dhe ndiej emocion kur emrat e tyre, më vinë në kujtesë si një listë e gjallë, e viteve që shkuan. Kolec Marku, Mri Hoti, File Kaçaj, Hajrie Cani, Naunka Shala, Gjyste e Mark Preka, Nesti Çeço, Keti Liçaj (Sokoli), Pjetër Mili, Marie e Gjeto Kaçeli.
E si mund të harroj, të paharrueshmin, Burhan Ulqinaku, biblioteka private e të cilit kishte më shumë tituj se vetë biblioteka e shtetit në Lezhë. E sa e sa mësues të mrekullueshëm që pata. Për të ardhë tek mësuesja ime e gjuhë –letërsisë shqipe, e veçantja Bukurie Cauli (Mazzola).
Kur para do kohësh më erdhi një e-mail, nga mësuesja ime e dikurshme e gjuhë -letërsisë, ndjeva emocionin më të madh që mund të ndihet në raste të tilla, e pse jo u ndjeva sërisht ai nxënësi i dikurshëm, i drojtur, me shallin e detyrueshëm të pionierit rreth qafës në buzëqeshjen e moshës më të pafaj.
E nëse arrita të bëhem dikush në gazetari apo letërsi, kjo në sajë të mësues sime të mrekullushmes Bukurie Cauli (Mazzola), që e para kuptoi dhe zhvilloi tek unë pasionin e të shkruajturit bukur, siç ishte dhe si siç ka mbetur dhe vetë ajo: e dashur, e bukur, e mrekullueshme, në shpirtin e sajë të gjërë.
Kështu respektin më të madh dhe për mësuesit e shkollës së mesmë, ndonjë më vonë e pata dhe koleg. Respektin më të madh dhe kujtimet më të mira për Agim Xhafkën, Gjon Palokën, Pjetër Alinë, Eduard e Dhora Sokolin, Sami Ymerin, Dedë Vatën, Pashko Smaçin, Gjelosh Tomën ( që mbrojti me forcë të drejtën time për të marrë shkollën e lartë, në kohën kur të drejtat për tu shkolluar ishin e drejta e posaçme e partisë), e dhjetëra të tjerë që me pasion, këmbëngulje dhe dashuri të pa shpërblyer asnjëherë, na bënë të gjejmë veten në rrugët e vështira të jetës shqiptare.
Si mund të harroj mësuesit e shkollës së lartë. Pedagogët e nderuar, shkencëtarë të drojtur të bujqësisë shqiptare. Simbolin e tyre Misto Shumelin, gjithmonë të qeshur. Ai dha jetën përkrah studentëve, si për të treguar deri në çfarë shkalle ishin dhe mbeten të lidhur nxënësit dhe mësuesit shqiptarë.
E njeriu ka dhe të tjerë mësues, që në mënyrë të drejtpërdrejtë nuk i dhanë mësim. Por tërthorazi a direkt, ndikuan në formimin e tij. Kështu dua të përmend ish –kryeredaktorin e gazetës “Studenti i Bujqësisë”, Shefqet Meko, që më mësoi me durimin e një mjeshtri dhe pasionin e një mësuesi, bazat e gazetarisë.
Si mund të harroj mikun tim –mësues të zellshëm të jetës, Daniel Gazullin, që me vullnetin dhe ironinë dashamirëse, më mësoi dhe vijon të më mësojë respektin për gramatikën e gjuhës shqipe.
Në këtë shtatë mars simbolik, do të doja ti kujtoja të gjithë, do të dëshiroja ti takoja të gjithë bashkë, e një për një, ish-mësuesit dhe mësuesit e mij. Do të dëshiroja ti uroja të gjithë. Të më falin ata që për arsye të viteve që kaluan apo të mungesës së hapësirës në një shkrim si ky, nuk jua kujtova emrin. Do të dëshiroja ti uroja me sinqeritetin më të thellë dhe me ndjenjën më të madhe njerëzore: Gëzuar! Gëzuar mësuesit e mij. Dhe faleminderit!
Falminderit për gjithçka që më mësuat!
Faleminderit në mënyrën më të përzemërt
Prej nxënësit tuaj të përjetshëm
Edmond Kaceli
e diel, shkurt 15, 2009
Kalorësit e Dritës -nga Elinda Marku
Kalorësit e Dritës
(njërin prej tyre e kam parë gjallë: Rudolf Marku)
Nga Elinda Marku
USA
E vetmja fije që më lidh me këta kalorës është një fije e dritës. E asaj dritës të cilën unë vetëm e shoh , pa mundur ta ndjek. Edhe pse aq shumë dua. Dua dhe ua kam borxh atyre që vërtetë do të doja t’u tregoja për të. Të besojmë që ka ende një të tillë. Kalorësit e dritës gjithmone kështu kanë qenë , të rrallë. Nuk bien në sy. Duket, vetëm duket se ka dritë me bollëk. Ata të vetmit dhe të vetmuarit, kalorësit e dritës , e dinë se asnjëherë drita nuk mjafton, dhe e shtojnë atë. Paçka se verbërisë i shtohen të verbërit.
Të gjithë ata që u përpoqën të krijojnë mbinjeriun në shekullin 19, një herë u “çmendën” pastaj “vdiqën”. (Dostojevski, Nietche…) Në shekullin zero, kur u mblodhën Mateu, Marku, Luka, Gjoni dhe më vonë të tjerët që mbështetën njëri tjetrin, por që nuk mund të themi nëse e gjetën apo e krijuan mbinjeriun ende. Nietche u çmend kur kuptoi se nuk ishte njeriu që duhet kapërcyer , por mbinjeriu. Vjen ky shekull i 21-të, i cili nëse nuk e ka gjetur botën në gjumë, Shqipërine e shqiptarët i ka gjetur të verbër, jerm, e të mbetur në kohën e shkuar, që nuk e lënë dot të shkojë. Fle Shqipëria, ngase gjithëmonë ka patur pak e më pak kalorës të dritës. Njërin prej tyre kam pasë fatin ta njoh , dhe është i vetmi që kam parë gjallë, Rudolf Marku.
…
Isha në klasën e dytë të shkollës së mesme, në një shkollë që nuk e desha , as nuk e përfundova. Në Lezhë, dhe jo vetëm në Lezhë, ato kohë flitej për një djalë të talentuar. Ndonëse në Lezhë ato kohë ishte bërë si e modës të bënin si djem të talentuar shumë syresh nga të rinjtë. Talentet ndryshojnë shumë prej imituesit, dhe atyre që merreshin e merren me art, prej gjithëfarë arsyesh të jashtme. Arsye të jashtme siç ishin (janë), paraqitja, maska, shtirja, përulja. Ndërsa e kundërta e këtyrë dhe që dallojnë prej pseudopoetëve, mediokërve, vijnë nga arsye të brendshme, si geni, dhuntia, individualiteti, e shfaqen me kokëfortësi, edhe nëse nuk i lëmë, edhe nëse nuk i shikojmë.
…
Aso kohe im atë, një adhurues i marrë i letërsisë, që deri në fund të jetës iu përul vetëm letërsisë me një mirënjohje që nuk e kam parë tek askush. Nuk e kam parë tek im atë, për askënd. Dhe më thosh:
Letërsia disa i çon në vetvrasje, disa i shpëton prej vetvrasjes, dhe shumë pak ata të cilët i shpëton edhe nga vdekja.
Se nga i gjente e i sillte në shtëpi të gjithë numrat e gazetës “Zëri i Rinisë”, “Drita” dhe “Nëntori”. Mbasi i mbaronte së lexuari, kujdesesha unë për to. Madje pa dijeninë e tij. Në fillim lexoja ato që kish nënvizuar me gjithë ndonjë shënim që shtonte anëve të gazetës. Dhe vetëm pasi i lexoja fjalë për fjalë , secilën prej tyre, i merrja dhe i shtija në një kuti druri , të cilën ende nuk e di nëse gjyshi im, apo gjyshi i babit e kish punuar kaq bukur, dhe veshur nga brenda me një velvet blu të çmendur. Që atëhere e kam njohur –lexuar Rudolf Markun, në fillim duke ma sugjeruar im atë nëpermjet shënimeve që shkruante anash poezive të tij, më vonë edhe duke më besuar me zë .
Mbasi vdiq im atë, i cili desh u çmend nga lumturia kur e besoji se erdhi dita , e mund të dilte deri në Toscana , ku edhe vdiq. Vendlindjen e Dante Aligerit, Da Vincit e të tjerë. E hapa kutinë e trashëguar-dhuruar-punuar, nuk e di prej cilit gjysh, i shfeltova gazetat si “relike” tashmë që m’i kish “lënë” im atë. Dhe për herë të parë kaq vonë, guxova t’i shkruaj , pa e ditur se çfarë e si mund t’i shkruaja një autori që gati gati e kam adhuruar.
Shfrytëzova koinçidencën e pasjes të njëjtin mbiemër. Dhe në vend të atyre që do e duhet t’i kisha shkruar, i tregova, fola pothuaj në gjithë letrën, për tim atë. Ku ta di pse e si kisha pritur kaq gjatë për t’i shkruar , kur në fakt nuk më kish munguar guximi t’u shkruaja mjaft “shkrimtarëve” të tjerë , të cilët, të shumtët që kam guxuar t’iu shkruaj, nuk kanë denjuar të më shkruajnë “back”. Në letrën që i drejtoja Rudolfit, i tregova se si im atë e kish njohur e më kish folur për të si ta kish patur mik , si t’a kish patur të afërt përtej koincidencës së mbiemrit. Se si im atë më kish treguar të gjitha peripecitë e Rudolfit, dhe se si gati gati i kish jetuar bashkë me të. I tregova për afërsinë që im atë , gjyshja ime dhe tezja e tij , kishin patur miqësi me të shoqen e Agron Belishovës, Valin. Ngase ishim ashtu, të persekutuar, nipërit e reaksionarit. Se si njëhere, kaherë mësuam se sa e ndaluar ishte dashuria për to. Dhe se t’i dashuroje, ishte kaq e ndaluar sa mund të të ikte dhe koka. I tregova se si im atë më thoshte se ky djalë, Rudolf Marku, ka nje individualitet të rrezikshëm , dhe që nuk do të duan ta pranojnë. Se si Rudolfi ishte zhdukur për ca kohë, dhe gati gati dolën llafe se ishte arratisur. Dhe ishte arratisur vërtetë. Një arratisje e re kjo e Rudolfit, ashtu siç edhe poezia e tij, talenti i tij, vecantësia e tij. Ishte arrastisur , e nuk e kish parë njeri në qytet për disa muaj. Mësojmë më vonë , se ishte arratisur e mbyllur në një vetmi poetësh, vetmi poetike, prej nga u kthye (doli) me anglisht ku më vonë sjell të përkthyer Tomas Eliot, për lexuesit shqip. Në letër i tregova Rudolfit se si edhe unë , ndoshta prej babit, kisha rëne në dashuri me letërsinë. Se si kisha mundur të botoj ndonjë cikël me poezi tek “Zëri i Rinisë” , ndonjë tek “Drita”, tek “Nëntori”. Dhe se si tek të gjitha këto botime më kish ndihmuar koincidenca e të paturit të njëjtin mbiemër me atë të Rudolfit. Kryeradaktorët e gjorë kishin kujtuar se isha ndonjë e afërme e Rudolfit. Deri sa një ditë në zyrën e Zef Gurakuqit, e marr vesh këte hamendje të atyre tek “Zëri i Rinisë” dhe “Dritës”. Meqë Zef Gurakuqi e njihte familjen tonë, dinte se s’kishim si të ishim edhe të afërm me Rudolfin. Ndonësë , tha Zefi, Është kaq bukur që të mendojnë si të afërme të tij, është më i talentuari, dhe si i tillë ka qënë pothuaj gjithmonë në shënjestër… por ia ka dalë në njëfarë mënyre pa e zvetnuar, pa e kthyer në mediokër. Pas kësaj pata rastin të takoj, Bardhyl London,(kryeredaktor në “Drita” aso kohe) i cili edhe pse nuk më pyeti për mbiemrin dhe lidhjen që mund të kisha me Rudolfin , ia thashë vete: Lexoji njëherë poezitë para se të m’i botosh, sepse as nuk ngjajnë me poezitë e Rudolfit, dhe as nuk e njoh Rudolfin përvecse si lexuese, mbiemri ështe një koincidencë . I tregoja Rudolfit në letrën e vonuar, bindjen time për letërsinë shqipe, sidomos atë që mësuam në socializëm, është një letërsi mediokër. E cila ende trashëgon instiketet e forta të saj kundër talenteve, kundër poetëve të vertet, kundër artit, kulturës, dijes.
E postova letrën që i shkrova Rudolf Markut, në draft. Të cilën ende nuk ia kam postuar. Në vend të saj i dërgova një letër të shkurtër, në të cilën e urova për romanin “ALLAHLAND”.
…
Mbas ’90 -ës, kur u realizua ëndërra edhe e Rudolfit, endërr ende e parealizuar në fakt, ai iu dha lirisë. Gati -gati me naivitetin e të burgosurit. Gati -gati me naivitetin e ëndërrimtarit. Gati -gati me naivitetin e kalorëesit të dritëes. Edhe pse R. Marku asnjëhere, as atëhere, kur pothuaj të gjithë bashkëmoshtarët e tij “poetë” e ‘shkrimtarë” treguan naivitet e servilizëm të skajshëm , Rudolf Marku, nuk tregoj asnjeherë humbje të logjikës, shtirje apo delir. Zgjodhi të mos vinte në vitet ‘90, me njëzet e tridhjet vepra. Më vonë provoi zhgënjimin e fundit le të them, dhe u tërhoq sërish në vetminë e radhës, në “arratisje” të re. Pa e çarë kryet për famë, post, para… U vendos në Britaninë e Madhe, me dëshirën për t’u “harruar” e për të “harruar”. Krejt ashtu siç tërhiqen kalorësit e dritës prej territ. Për të shijuar deri në fund fatin e tyre. Fatin e të vërtetit. Fatin e vetmitarit.
Jo vetëm tani, por gjithmonë, që atëhere kur e lexoja fillimisht R. Markun kam mësuar dhe jam bindur se talentet e vërteta ndiqen, kanë kundër qoftë edhe në heshtje instiktet e mediokërve. Nëpermjet R. Markut mësoj se talentet nuk kërkojne as nuk e ndjejnë nevojën të bëhen të njohur (famshëm). Talentet e vertetë, e dinë ashtu krejt instiktivisht se janë të paharrueshëm. Letërsia që ofron R. Marku tregon pikërisht se, R. Marku kurrë nuk e vuajti, mungesën e talentit e të vetëdijes. Mbasi pata fatin të lexoj një autor që e kam aq për zemër, Oscar Wilde, mu bë të besoj me forcë që, Rudolf Marku, ndoshta jo për koincidence është vazhdimi i tij, dhe i vetmi autor shqiptar që pothuaj më vjen ta krahasoj me të. Ngjanë kaq shumë në vetëdije, në fuqinë e mendimit, dhe paqen që kane me vetën, në luftën që ende ia shpallin mediokritetit, injorancës , euforisë…
R. Marku kohët e fundit shfaqet shumë rrallë në shtypin letrare , i cili ky, shtypi letrar, pothuaj mungon plotësisht në Shqipëri. Dhe mbasi lexova një shkrim të R. Markut , për dy librat e fundit të Zija Celës, vihet re dashuria dhe lidhjet e R. Markut me letërsinë e vërtetë, me letërsinë që ende nuk bëhet , por që mund të. Shkrimi i R. Markut nuk mund të lexohet thjeshtë si një lëvdatë e thatë për librat e fundit të Z. Celës. Por mund të merret edhe si një sugjerim se cilën letërsi e cilat botime duhen lexuar, si duhet të shkruhet ndryshe nga sa shkruajtëm për 50 vjet. Ndërsa unë, shkrimin e R. Markut e mora si një këshillë për t’i dhënë Zija Celës edhe një herë shansin për ta lexuar. Kush e lexon letërsine e Zija Celës, mbas viteve 90?
Madje unë as letërsine e Kadaresë pothuaj nuk lexoj më. Shkrimtarët në sistemin komunist nuk shkruajtën për dhimbjen që ishte kaq prezent e kaq e thellë. Përkundrazi shkruajtën për lumturinë, e cila nuk kishte asnjë shenjë në Shqipëri. Madje as ata që e mbillnin kaq thellë këtë dhimbje, nuk ishin, e nuk kishin si të ishin të lumtur. Ishin të sëmurë!
Dhe mbasi lexova librat e fundit të Zija Celës, më pak të shtirurit prej tij, mësova atë që nuk e di pse e si e kam ditur në njefarë mënyre, se, dhimbja sjell letërsine , artin më të mirë. Si ngushëllim të vetëm ndoshta. Këtu kam parasysh edhe Ali Podrimjen. Të cilin për bindjen time, dhimbja e bëri poet. Dhe, mëkatoj kur e them, por ja që e bëj edhe këtë mëkat, dhe, po t’i heqim poezisë së Podrimjes poezitë për Lumin, mua nuk më bëhet më shumë se një poet medioker, në shumicën e poezive të tij has shtirje të skajshme. Sido që mund të mbetet tek -tuk ndonjë poezi e mirë. Por asnjeherë poezi si ato për Lumin. Podrimja ende nuk e ka kaluar , kapërcyer poezinë e dhimbjes. Podrimjes ende i mungon ajo, poezia e vetëdijes! Vdekja, dhe si duket vetëm vdekja na shkaktoka dhimbjen më të vertetë. Më të besueshmen. Dhimbjen që sjelle artin si ngushëllim të vetëm. Kjo dhimbje si duket e vetmja që shkrimtarëeve shqiptarë, u jep të drejtën legjitime të qajnë, të kenë frikë ose të trimërohen plotësisht, e të shkruajnë. Dhe këtë e bën Cela për herë të parë, në librat e tij të fundit. (duke e pasuar me një përseritje të vetes, duke kaluar mbi librat e tij të fundit , e për t’u cmallur me të shkuarën dhe veten, me shkrimin- esse për Kadarenë, çka kjo duhet të ketë zhgënjyer lexuesin e ri të Celes por edhe shkruesin e artikullit per librat e Celës, R. Markun.
… Mbas letrës që ia postova Rudolfit, atë letrën e shkurter e të ndrojtur ku i uroja për romanin, këmbyem edhe disa letra të tjera. Pastaj gati rastësisht dhe jo krejt rastësisht unë e takova me në fund Rudolf Markun në Trieste . Tek i cili unë pashë poetin , dritën e mendjes, njeriun, prindin. Zgjodhëm një kafe në breg detit dhe u harruam aty deri në mbrëmje. Nuk do ta kisha besuar modestinë e tij, po të mos e kisha takuar. Me foli për detin, për poezinë, për djemtë e tij, të cilët m’i prezantoi në një foto. Për ëndërrat e tij të parealizuara, dhe shpresën se do t’i realizonin të bijtë. Dhe sidomos me mrekulloji biseda, kujtimet dhe dashuria e tij për At’ Zef Pllumin.
Për bindjen time , Rudolf Marku është njëri prej Kalorësve të dritës, i vetmi që unë kam parëe gjallë.
(njërin prej tyre e kam parë gjallë: Rudolf Marku)
Nga Elinda Marku
USA
E vetmja fije që më lidh me këta kalorës është një fije e dritës. E asaj dritës të cilën unë vetëm e shoh , pa mundur ta ndjek. Edhe pse aq shumë dua. Dua dhe ua kam borxh atyre që vërtetë do të doja t’u tregoja për të. Të besojmë që ka ende një të tillë. Kalorësit e dritës gjithmone kështu kanë qenë , të rrallë. Nuk bien në sy. Duket, vetëm duket se ka dritë me bollëk. Ata të vetmit dhe të vetmuarit, kalorësit e dritës , e dinë se asnjëherë drita nuk mjafton, dhe e shtojnë atë. Paçka se verbërisë i shtohen të verbërit.
Të gjithë ata që u përpoqën të krijojnë mbinjeriun në shekullin 19, një herë u “çmendën” pastaj “vdiqën”. (Dostojevski, Nietche…) Në shekullin zero, kur u mblodhën Mateu, Marku, Luka, Gjoni dhe më vonë të tjerët që mbështetën njëri tjetrin, por që nuk mund të themi nëse e gjetën apo e krijuan mbinjeriun ende. Nietche u çmend kur kuptoi se nuk ishte njeriu që duhet kapërcyer , por mbinjeriu. Vjen ky shekull i 21-të, i cili nëse nuk e ka gjetur botën në gjumë, Shqipërine e shqiptarët i ka gjetur të verbër, jerm, e të mbetur në kohën e shkuar, që nuk e lënë dot të shkojë. Fle Shqipëria, ngase gjithëmonë ka patur pak e më pak kalorës të dritës. Njërin prej tyre kam pasë fatin ta njoh , dhe është i vetmi që kam parë gjallë, Rudolf Marku.
…
Isha në klasën e dytë të shkollës së mesme, në një shkollë që nuk e desha , as nuk e përfundova. Në Lezhë, dhe jo vetëm në Lezhë, ato kohë flitej për një djalë të talentuar. Ndonëse në Lezhë ato kohë ishte bërë si e modës të bënin si djem të talentuar shumë syresh nga të rinjtë. Talentet ndryshojnë shumë prej imituesit, dhe atyre që merreshin e merren me art, prej gjithëfarë arsyesh të jashtme. Arsye të jashtme siç ishin (janë), paraqitja, maska, shtirja, përulja. Ndërsa e kundërta e këtyrë dhe që dallojnë prej pseudopoetëve, mediokërve, vijnë nga arsye të brendshme, si geni, dhuntia, individualiteti, e shfaqen me kokëfortësi, edhe nëse nuk i lëmë, edhe nëse nuk i shikojmë.
…
Aso kohe im atë, një adhurues i marrë i letërsisë, që deri në fund të jetës iu përul vetëm letërsisë me një mirënjohje që nuk e kam parë tek askush. Nuk e kam parë tek im atë, për askënd. Dhe më thosh:
Letërsia disa i çon në vetvrasje, disa i shpëton prej vetvrasjes, dhe shumë pak ata të cilët i shpëton edhe nga vdekja.
Se nga i gjente e i sillte në shtëpi të gjithë numrat e gazetës “Zëri i Rinisë”, “Drita” dhe “Nëntori”. Mbasi i mbaronte së lexuari, kujdesesha unë për to. Madje pa dijeninë e tij. Në fillim lexoja ato që kish nënvizuar me gjithë ndonjë shënim që shtonte anëve të gazetës. Dhe vetëm pasi i lexoja fjalë për fjalë , secilën prej tyre, i merrja dhe i shtija në një kuti druri , të cilën ende nuk e di nëse gjyshi im, apo gjyshi i babit e kish punuar kaq bukur, dhe veshur nga brenda me një velvet blu të çmendur. Që atëhere e kam njohur –lexuar Rudolf Markun, në fillim duke ma sugjeruar im atë nëpermjet shënimeve që shkruante anash poezive të tij, më vonë edhe duke më besuar me zë .
Mbasi vdiq im atë, i cili desh u çmend nga lumturia kur e besoji se erdhi dita , e mund të dilte deri në Toscana , ku edhe vdiq. Vendlindjen e Dante Aligerit, Da Vincit e të tjerë. E hapa kutinë e trashëguar-dhuruar-punuar, nuk e di prej cilit gjysh, i shfeltova gazetat si “relike” tashmë që m’i kish “lënë” im atë. Dhe për herë të parë kaq vonë, guxova t’i shkruaj , pa e ditur se çfarë e si mund t’i shkruaja një autori që gati gati e kam adhuruar.
Shfrytëzova koinçidencën e pasjes të njëjtin mbiemër. Dhe në vend të atyre që do e duhet t’i kisha shkruar, i tregova, fola pothuaj në gjithë letrën, për tim atë. Ku ta di pse e si kisha pritur kaq gjatë për t’i shkruar , kur në fakt nuk më kish munguar guximi t’u shkruaja mjaft “shkrimtarëve” të tjerë , të cilët, të shumtët që kam guxuar t’iu shkruaj, nuk kanë denjuar të më shkruajnë “back”. Në letrën që i drejtoja Rudolfit, i tregova se si im atë e kish njohur e më kish folur për të si ta kish patur mik , si t’a kish patur të afërt përtej koincidencës së mbiemrit. Se si im atë më kish treguar të gjitha peripecitë e Rudolfit, dhe se si gati gati i kish jetuar bashkë me të. I tregova për afërsinë që im atë , gjyshja ime dhe tezja e tij , kishin patur miqësi me të shoqen e Agron Belishovës, Valin. Ngase ishim ashtu, të persekutuar, nipërit e reaksionarit. Se si njëhere, kaherë mësuam se sa e ndaluar ishte dashuria për to. Dhe se t’i dashuroje, ishte kaq e ndaluar sa mund të të ikte dhe koka. I tregova se si im atë më thoshte se ky djalë, Rudolf Marku, ka nje individualitet të rrezikshëm , dhe që nuk do të duan ta pranojnë. Se si Rudolfi ishte zhdukur për ca kohë, dhe gati gati dolën llafe se ishte arratisur. Dhe ishte arratisur vërtetë. Një arratisje e re kjo e Rudolfit, ashtu siç edhe poezia e tij, talenti i tij, vecantësia e tij. Ishte arrastisur , e nuk e kish parë njeri në qytet për disa muaj. Mësojmë më vonë , se ishte arratisur e mbyllur në një vetmi poetësh, vetmi poetike, prej nga u kthye (doli) me anglisht ku më vonë sjell të përkthyer Tomas Eliot, për lexuesit shqip. Në letër i tregova Rudolfit se si edhe unë , ndoshta prej babit, kisha rëne në dashuri me letërsinë. Se si kisha mundur të botoj ndonjë cikël me poezi tek “Zëri i Rinisë” , ndonjë tek “Drita”, tek “Nëntori”. Dhe se si tek të gjitha këto botime më kish ndihmuar koincidenca e të paturit të njëjtin mbiemër me atë të Rudolfit. Kryeradaktorët e gjorë kishin kujtuar se isha ndonjë e afërme e Rudolfit. Deri sa një ditë në zyrën e Zef Gurakuqit, e marr vesh këte hamendje të atyre tek “Zëri i Rinisë” dhe “Dritës”. Meqë Zef Gurakuqi e njihte familjen tonë, dinte se s’kishim si të ishim edhe të afërm me Rudolfin. Ndonësë , tha Zefi, Është kaq bukur që të mendojnë si të afërme të tij, është më i talentuari, dhe si i tillë ka qënë pothuaj gjithmonë në shënjestër… por ia ka dalë në njëfarë mënyre pa e zvetnuar, pa e kthyer në mediokër. Pas kësaj pata rastin të takoj, Bardhyl London,(kryeredaktor në “Drita” aso kohe) i cili edhe pse nuk më pyeti për mbiemrin dhe lidhjen që mund të kisha me Rudolfin , ia thashë vete: Lexoji njëherë poezitë para se të m’i botosh, sepse as nuk ngjajnë me poezitë e Rudolfit, dhe as nuk e njoh Rudolfin përvecse si lexuese, mbiemri ështe një koincidencë . I tregoja Rudolfit në letrën e vonuar, bindjen time për letërsinë shqipe, sidomos atë që mësuam në socializëm, është një letërsi mediokër. E cila ende trashëgon instiketet e forta të saj kundër talenteve, kundër poetëve të vertet, kundër artit, kulturës, dijes.
E postova letrën që i shkrova Rudolf Markut, në draft. Të cilën ende nuk ia kam postuar. Në vend të saj i dërgova një letër të shkurtër, në të cilën e urova për romanin “ALLAHLAND”.
…
Mbas ’90 -ës, kur u realizua ëndërra edhe e Rudolfit, endërr ende e parealizuar në fakt, ai iu dha lirisë. Gati -gati me naivitetin e të burgosurit. Gati -gati me naivitetin e ëndërrimtarit. Gati -gati me naivitetin e kalorëesit të dritëes. Edhe pse R. Marku asnjëhere, as atëhere, kur pothuaj të gjithë bashkëmoshtarët e tij “poetë” e ‘shkrimtarë” treguan naivitet e servilizëm të skajshëm , Rudolf Marku, nuk tregoj asnjeherë humbje të logjikës, shtirje apo delir. Zgjodhi të mos vinte në vitet ‘90, me njëzet e tridhjet vepra. Më vonë provoi zhgënjimin e fundit le të them, dhe u tërhoq sërish në vetminë e radhës, në “arratisje” të re. Pa e çarë kryet për famë, post, para… U vendos në Britaninë e Madhe, me dëshirën për t’u “harruar” e për të “harruar”. Krejt ashtu siç tërhiqen kalorësit e dritës prej territ. Për të shijuar deri në fund fatin e tyre. Fatin e të vërtetit. Fatin e vetmitarit.
Jo vetëm tani, por gjithmonë, që atëhere kur e lexoja fillimisht R. Markun kam mësuar dhe jam bindur se talentet e vërteta ndiqen, kanë kundër qoftë edhe në heshtje instiktet e mediokërve. Nëpermjet R. Markut mësoj se talentet nuk kërkojne as nuk e ndjejnë nevojën të bëhen të njohur (famshëm). Talentet e vertetë, e dinë ashtu krejt instiktivisht se janë të paharrueshëm. Letërsia që ofron R. Marku tregon pikërisht se, R. Marku kurrë nuk e vuajti, mungesën e talentit e të vetëdijes. Mbasi pata fatin të lexoj një autor që e kam aq për zemër, Oscar Wilde, mu bë të besoj me forcë që, Rudolf Marku, ndoshta jo për koincidence është vazhdimi i tij, dhe i vetmi autor shqiptar që pothuaj më vjen ta krahasoj me të. Ngjanë kaq shumë në vetëdije, në fuqinë e mendimit, dhe paqen që kane me vetën, në luftën që ende ia shpallin mediokritetit, injorancës , euforisë…
R. Marku kohët e fundit shfaqet shumë rrallë në shtypin letrare , i cili ky, shtypi letrar, pothuaj mungon plotësisht në Shqipëri. Dhe mbasi lexova një shkrim të R. Markut , për dy librat e fundit të Zija Celës, vihet re dashuria dhe lidhjet e R. Markut me letërsinë e vërtetë, me letërsinë që ende nuk bëhet , por që mund të. Shkrimi i R. Markut nuk mund të lexohet thjeshtë si një lëvdatë e thatë për librat e fundit të Z. Celës. Por mund të merret edhe si një sugjerim se cilën letërsi e cilat botime duhen lexuar, si duhet të shkruhet ndryshe nga sa shkruajtëm për 50 vjet. Ndërsa unë, shkrimin e R. Markut e mora si një këshillë për t’i dhënë Zija Celës edhe një herë shansin për ta lexuar. Kush e lexon letërsine e Zija Celës, mbas viteve 90?
Madje unë as letërsine e Kadaresë pothuaj nuk lexoj më. Shkrimtarët në sistemin komunist nuk shkruajtën për dhimbjen që ishte kaq prezent e kaq e thellë. Përkundrazi shkruajtën për lumturinë, e cila nuk kishte asnjë shenjë në Shqipëri. Madje as ata që e mbillnin kaq thellë këtë dhimbje, nuk ishin, e nuk kishin si të ishin të lumtur. Ishin të sëmurë!
Dhe mbasi lexova librat e fundit të Zija Celës, më pak të shtirurit prej tij, mësova atë që nuk e di pse e si e kam ditur në njefarë mënyre, se, dhimbja sjell letërsine , artin më të mirë. Si ngushëllim të vetëm ndoshta. Këtu kam parasysh edhe Ali Podrimjen. Të cilin për bindjen time, dhimbja e bëri poet. Dhe, mëkatoj kur e them, por ja që e bëj edhe këtë mëkat, dhe, po t’i heqim poezisë së Podrimjes poezitë për Lumin, mua nuk më bëhet më shumë se një poet medioker, në shumicën e poezive të tij has shtirje të skajshme. Sido që mund të mbetet tek -tuk ndonjë poezi e mirë. Por asnjeherë poezi si ato për Lumin. Podrimja ende nuk e ka kaluar , kapërcyer poezinë e dhimbjes. Podrimjes ende i mungon ajo, poezia e vetëdijes! Vdekja, dhe si duket vetëm vdekja na shkaktoka dhimbjen më të vertetë. Më të besueshmen. Dhimbjen që sjelle artin si ngushëllim të vetëm. Kjo dhimbje si duket e vetmja që shkrimtarëeve shqiptarë, u jep të drejtën legjitime të qajnë, të kenë frikë ose të trimërohen plotësisht, e të shkruajnë. Dhe këtë e bën Cela për herë të parë, në librat e tij të fundit. (duke e pasuar me një përseritje të vetes, duke kaluar mbi librat e tij të fundit , e për t’u cmallur me të shkuarën dhe veten, me shkrimin- esse për Kadarenë, çka kjo duhet të ketë zhgënjyer lexuesin e ri të Celes por edhe shkruesin e artikullit per librat e Celës, R. Markun.
… Mbas letrës që ia postova Rudolfit, atë letrën e shkurter e të ndrojtur ku i uroja për romanin, këmbyem edhe disa letra të tjera. Pastaj gati rastësisht dhe jo krejt rastësisht unë e takova me në fund Rudolf Markun në Trieste . Tek i cili unë pashë poetin , dritën e mendjes, njeriun, prindin. Zgjodhëm një kafe në breg detit dhe u harruam aty deri në mbrëmje. Nuk do ta kisha besuar modestinë e tij, po të mos e kisha takuar. Me foli për detin, për poezinë, për djemtë e tij, të cilët m’i prezantoi në një foto. Për ëndërrat e tij të parealizuara, dhe shpresën se do t’i realizonin të bijtë. Dhe sidomos me mrekulloji biseda, kujtimet dhe dashuria e tij për At’ Zef Pllumin.
Për bindjen time , Rudolf Marku është njëri prej Kalorësve të dritës, i vetmi që unë kam parëe gjallë.
Subscribe to:
Posts (Atom)