Takim emocionant me Ujkun e Zi, specie e rrallë!

 

nga Edmond Kaceli

Emocionant ka qenë takimi i dy fotografëve të natyrës së Egër, me specien e rrallë Ujku i Zi, konsideruar si një nga bukuritë e rralla të natyrës në botë.

Fotografët shqiptarë nga Kosova, Arian Mavriqi dhe Besnik Jakupi, arrijnë të fotografojnë dhe të filmojnë, Ujkun e Zi, në zonën e Kamenicës, Kosovë. Lokacioni i saktë mbahet sekret për arsye të mbrojtjes nga gjuetia e paligjshme. Pasi ky lloj ujku, për shkak të ngjyrës së zezë, e rrallë në botën e ujqërve, kërkohet shumë në tregun e zi. E për këtë arsye gjuetia e tij në vendet e botës ku është i përhapur mbrohet me ligje të posaçme.

Fotografi Besnik Jakupi tregon: Ishte herët , rreth orës gjashtë të mëngjezit, ora kur bashkë me mikun dhe kolegun, Arian Mavriqi, dalim zakonisht për të fotografuar jetën e egër.Papritmas pamë diçka që u fsheh në mes arave me misër. Fillimisht kujtuam se ishte një qen apo diçka e tillë. Duke kontrolluar në zonën ku ishte fshehur, dalluam se përmasat, ngjyra dhe mënyra si por reagonte kundrejt nesh, nuk ishin të zakonshme për një qen. Arritëm të afrohemi deri në distancën diçka rreth 30 -40 metër. Vetëm atëherë krijova bindjen se kishim të bëjmë me të ashtuquajturin Ujku i Zi, specie e mbrojtur në Botë. Bindje që u përforcua më pas, nëpërmjet fotografive dhe video-s që arritëm të realizonim në ato momente magjike!

Fotografi Arian Mavriqi, thotë: Ishte një ndër daljet tona fotografike rutinë në komunën e Kamenicës, Kosovë. Në momentin e parë emocionet ishin të papërshkruara! Ndërsa ai shikonte, si me dyshim, në drejtimin tonë arritëm të realizojmë disa shkrepje të njëpasnjëshme. Për fat të keq ky lloj ujku, i rrallë, kërkohet shumë nga gjuetarët e papërgjegjshëm dhe në tregun e zi. Do të ishte humbje e madhe për natyrën e trojeve shqiptare. Shpresojmë në vetëdijësimin e shoqërisë që të ruhen këto pasuri tonat sepse një bukuri të tillë në vendet e tjera munden vetëm ta ëndërrojnë.

Sipas studimeve të Stanford University, USA, dhe laboratorit të gjenetikës, Itali, ish Instituti Kombëtar për faunën e Egër, (sot Istituto superiore per la protezione e la ricerca ambientale, ISPRA) ngjyra e zezë e vjen si pasojë e një kryqëzimi të quajtur të kundërt (ujkonjës ngjyrë gri me qen me ngjyrë të zezë), rreth 10 mijë vjet ma parë.

Sipas shkencëtarëve gjenetistë italo -amerikanë, Ujku i Zi, lloj mjaft i rrallë, në mënyrë të veçantë në Europë, është variant melanik, i ujkut gri (Canis Lupus). Shkencëtarët spjegojnë se mutacioni melanik, është një mutacion i trashëguar që shfaqet me ndryshimin e ngjyrave në më të errëta, konkretisht të zeza në rastin tonë, në organizmat që normalisht kanë tjetër ngjyrë.

Evidentimi dhe fotografimi i Ujkut të Zi është një tjetër sukeses i jashtëzakonshëm, jo vetëm personal i fotografëve Jakupi e Mavriqi, por edhe i punës së palodhshme që organizata e Fotografëve Shqiptarë të Natyrës së Egër (Albanian Wildlife Photographers), me qendër në Kosovë, po bën në vijimësi për evidentimin e specieve të natyrës së egër që pasurojnë trojet shqiptare.

Shqiptari që jeton me gjarpërin! -shkruan Edmond Kaceli, Itali

Qëndrim Saqipi, Kamenicë, Kosovë: Kam jetuar me dy gjarpërinj helmues e tash jetoj me një piton!

Është vetëm 28 vjeç dhe i pëlqen të jetojë me kafshët e egra!

Ka lindur në Tripoli, Libi, djali i dy prindërve shqiptarë, nga Kamenica, Kosovë. Është larguar nga Libia në momentin kur atje filluan trazirat dhe revoltat kundër regjimit të kohës!

Atje jetonte në shtëpi me dy gjarpërinj të rrezikshëm helmues, duke i mbajtur brenda banesës. Ndërsa kohët e fundit, i kthyer në Kamenicë, ka preferuar të ndërrojë gjarpërinjtë helmues me një gjarpër piton që është ndër reptilët e preferuar të njeriut për tu mbajtur në kushte shtëpie.

Pasioni për natyrën, dhe jetën me gjallesat e egra e ka zhvilluar qysh kur ai dhe familja e tij jetonin në Libi. Një minzoo në shtëpi! Dy gjarpërinj helmues të llojit gjarpër me zile dhe nepërka dybrirëshe, (një gjarpër helmues tipik i shkretëtirës), një lloj hardhuce e madhe e njohur me emrin dhaab, dhe nje breshkë, i kanë bërë shoqëri gjatë viteve të fëminisë.

Në Libi ka studiuar, në vitet e shkollës, gjuhën arabe, dhe angleze. Ndërkohë flet, përveç gjuhës shqipe, edhe gjermanisht.

Me shaka thotë se "Në gjuhët e huaja më të vështirë kam shqipen!" Në fakt ka filluar të studjojë gramatikën e gjuhës shqipe, në të cilën ka mjaft vështirësi drejtshkrimore".

Nepërka me brirë credit Qendrim Saqipi

I pasionuar ndaj natyrës dhe jetës së egër, ka zhvilluar edhe pasionin fotografit të jetës së egër.

28 vjeçari nga Kamenica është ndër fotografët e spikatur të grupit Wildlife Albanian Photographers, që në rrjetin social FB numëron mbi 15 mijë anëtarë aktivë! Qëndrimi njihet si mjeshtër i detajeve në këtë zhanër fotografie.

Gjithashtu i pëlqen të udhëtojë në këmbë nëpër zonat malore të trojeve shqiptare, i vetëm ose në grup. Ecja nëpër male (hiking) është një ndër displinat që vitet e fundit ka afruar më shumë njeriun me natyrën.

Qëndrimi thotë: Trojet shqiptare për mua janë të shenjta! Nëse janë të shejta edhe për ju atëherë për çdo veprim që bëni ju lutem të mendoni dy herë! Ndjehem keq kur shoh mbeturina rrugës të hedhura pa pikën e turpit (derisa 3-4 hapa më larg gjendet nje kosh i mbeturinave). Ndjehem keq kur shikoj djegien e papërgjegjshme të pyjeve! Djegia e pyjeve është një krim kundër vetes!

I njëjti mendim shkon për pasurinë e pamasë që ofron natyra e egër shqiptare!Shoh shpesh shumë persona duke mbytur kafshë, pa asnjë arsye! Për shembull, pas asnjë arsye ka njerëz që mbysin gjarperinjtë të cilët nuk janë agresiv, edhe kur nuk janë as helmues! Për çfarë arsyeje i mbytni kur mund ti kapni dhe ti dërgoni në malet më të afërta duke marrë parasysh se edhe ata kanë dobi për natyrën. -vijon ai.

Dhelpra e kuqe  credit Qendrim Saqipi

Ndër momentet më të bukura të pasionit Saqipi, veçon fotografimin e nëpërkës (vipera amodytes) në vitin 2016, identifikuar e fotografuar në Karaqevë, Kosovë; fotografimin e ujkut në vitin 2017, në lartësinë mbi dy mijë metra në bjeshkët e Kosovës; si dhe fotografimi e filmimi i dhelprave në habitatin e tyre natyral në vitin 2019.

Qëndrim Saqipi, fotografi wildlife, dhe i dashuruar pas natyrës së trojeve shqiptare, thotë: Nuk dua të bëhem i famshëm përmes fotografisë, por nëpërmjet fotografisë thjeshtë kam zgjedhë rrugën për t'iu treguar njërëzve bukuritë e jashtëzakonshme që shfaq dhe fsheh natyra në përgjithësi, e natyra e egër e trojeve shqiptare në veçanti!

Gresa Berisha -fotografja e parë shqiptare kushtuar WILDLIFE nga Edmond Kaceli, Itali

-Kam vetëm një pasion: Fotografimin e natyrës së egër!

Të rralla janë femrat shqiptare që ndër vite i janë përkushtuar fotografisë! E besoj , të paktën nga informacionet që kam, se janë edhe më të pakta femrat shqiptare që i janë kushtuar fotografimit ekskluziv të fotografisë së jetës së egër.

Kjo për arsyen e thjeshtë të karakteristikave tepër të veçanta të kësaj fotografie.

Fotografimi i jetës së egër cilësohet i vështirësisë së lartë! Kërkon më shumë sakrificë e investim në mjetë e kohë, se zhanret e tjera të fotografisë!

Kur thua "wildlifephotographer" nënkupton: pajisje të kushtueshme, shumë kohë në dispozicion, mjete financiare për të lëvizur! Duhet të udhëtosh shumë, e shpesh në këmbë, e në kushte të vështira natyrore.

Pra ndër fotografitë me rreziqet dhe të papriturat e sajë në një shkallë vështirësie më të madhe se zhanret e tjera!

Duke veçuar edhe opinionin e njerëzve që jo rrallë e gjykon si jooportune, të paktën në opinionin e shqiptarit të mesëm, që një femër të merret me fotografinë e natyrës së egër!

Credit Gresa Berisha

Por asnjë nga këto vështirësi nuk e kanë penguar shqiptaren Gresa Berisha, nga Peja, Kosovë, e datëlindjes 1990! Një pasion që e ka zhvilluar, dhe vazhdon ta zhvillojë duke e ngritë nga shkrepja në shkrepje, në nivelet më të larta që kërkon konkurenca cilësorë në këtë fushë të dashur dhe të lëvruar shumë vitet e fundit! (Them vitet e fundit sepse njeriu, i ka kthyer sytë nga natyra pikërisht në kushtet kur ia ndjeu nevojën: Pandemia globale e vitit 2020!)

Hapa pas hapi, shkrepje pas shkrepjet, e përkrahur edhe nga familja e të afërmit e sajë, Gresa ka mbërritë të bëhet fotografja e parë shqiptare e përkushtuar në mënyrë të posaçme, zhanrit të fotografisë së jetës së egër!

Gresa Berisha u lind më 1990 në Pejë, Kosovë.

Ka përfunduar fakultetin e "Artit dhe Shkencave te Aplikuara" në "American University in Kosovo", me notë të lartë mesatare.

Pasioni për natyrën i ka filluar qysh në fëmijëri. Greta thotë se  " Gjatë fëmijërisë zhvilloi një magjepsje të fortë për natyrën dhe jetën e egër".

Në moshë 20 vjeçare, kur bleu aparatin e saj profesional të parë, vendosi ti kushtohet përfundimisht pasionit të fëmijërisë duke e bërë të vetmin pasion të vërtetë të jetës!

"Një ditë, pas një shëtitje në malet e bukura të Rugovës, fotografova zogun e parë 'Regulus Regulus' apo Mbretthi (në gjuhën shqipe), dhe aty vendosa ti kushtohem hulumtimit të  maleve, pyjeve dhe pasurisë së tyre në të gjithë botën. Atë ditë pashë se lindi një deshirë e re tek unë, pra më tërheqëse nga të gjitha -eksplorimi i jetës së egër".

Ajo thotë: -Ëndrra ime fillestare mbetet botimi i një libri mbi punën time dhe shpresoj që ky hobi intensiv i tanishëm, pse jo, edhe të zhvillohet gradualisht në një karrierë të lulëzuar si një fotografe e jetës së egër. Për mua, natyra është një ndër thesaret më të mëdha në tokë, Mendoj se është mahnitëse se si kemi filluar ta kuptojmë vlerën e saj të vërtetë."

Credit Gresa Berisha

Gresa Berisha, me fotografitë dhe talentin e veçantë, është shëndrruar në simbolin femëror të organizatës më të madhe të fotografëve wildlife shqiptarë të organizuar në shoqatën Wildlife Albanian Photographers, dhe në grupin me të njëjtin emër në rrjetin social Facebook, që mbledh fotografët e natyrës së egër dhe simpatizantët e kësaj fotografie kudo ku ndodhen shqiptarë!

Këtu -thotë Gresa, vlen te ceket ndikimi që organizata dhe grupi "Wildlife Albanian Photographers" ka pasur në mua, por besoj edhe në të gjithë pjesëtarët e tjerë, në ndërgjegjësimin për rëndësinë e ruajtjes së jetës së egër dhe habitateve natyrore dhe për të na kujtuar çdo ditë se planeti ku jetojmë është, asgjë tjetër, përveçse një mrekulli! Pra, faleminderit që jeni inspirim dhe që pasionit tim i keni dhënë edhe më shumë jetë!