Lexues

Visualizzazione post con etichetta Agron Dalipaj Edmond Kaceli Teoria e Embriomorfemave qi shqip miqesi. Mostra tutti i post
Visualizzazione post con etichetta Agron Dalipaj Edmond Kaceli Teoria e Embriomorfemave qi shqip miqesi. Mostra tutti i post

lunedì, agosto 10, 2026

Qimëzimi i embriomorfologut Dalipaj! nga E. Kaceli


Ndiqja shkencëtarin e madh, embriomorfologun Agron Dalipaj, dhe kisha MiQëSi me të në social. Shpesh teoria e tij e embriomorfemave është më shumë se interesante! Por me ketë spjegimin e fundit të fjalës "Miqësi", e ka tejkaluar edhe veten !
Me një fjalë ia paska Qi -më -zua robt embriomorfemolo -Qisë! Çdo kush ka të drejtë të kundërshtojë e ta Qi-më-zojë me fakte shkencore teorinë e Agronit! (Por ruajuni se dilni kundër mendimeve të tij shumë shQiensore! Iu bën bllok!)
MeQiNëSe më bëri bllok, edhe mua, mund ta shijoni shkrimin origjinal në faqen e studiuesit Dalipaj! Përndryshe me shkurtime po iua paraQies në "zekthi" bashkë me urimin tradicional pellazg: Na Qioftë (kjoftë) për hajër MiQiSia!)


"MIQËSI = QIMËSI? A mos ruan gjuha shqipe kujtesën e lidhjes së parë njerëzore? Fjalët ndonjëherë nuk na tregojnë vetëm çfarë mendojmë sot. Ato mund të ruajnë gjurmë të mënyrës se si njeriu i lashtë e përjetonte botën. Një nga këto fjalë është MIQËSI.
Sipas një leximi të Metodës së Embriomorfemave (EM), mund të shtrohet një hipotezë shumë më provokuese: MIQËSI < MI-QË-SI < QI-MË-SI = QIMËSI. Pra, MIQËSIA mund të jetë një kuptim i zhvilluar nga një koncept më i hershëm i lidhjes intime. QI — bërthama e bashkimit?

Nëse QI merret si embriomorf që shenjon aktin e bashkimit seksual, atëherë një seri fjalësh shqipe bëhet e pazakontë: MIQ < QIM PËL-QIM < PËR-QIM KË-NA-QI-SI < KENA-QI-SI = SI-KENA-QI S-QI-MË-TAR < S'QI ME TËRË
HIQen qentë < QIHen qentë NDIQen macet < ND-QI-en macet PËRÇIT < PËR-ÇIT < PËR-QI-T = PËR-T' QI dhe: ÇIFT < QIFT < QI-VET < VET-QI hen A kemi këtu vetëm përkime tingullore?
Apo emriomorfja [QI] po na shfaqet si një bërthamë kuptimore që lidhet me bashkimin? KËNAQËSI — “KË NA QI”? Edhe fjala KËNAQËSI merr një pamje tjetër: KËNAQËSI < KË-NA-QI-SI < “KE NA QI, SI...” = SI KENA QI < si të kesh përjetuar qi(rjen) < kënaqësi.

Në gjuhën e sotme, sigurisht, kënaqësia nuk është vetëm seksuale... A mund të jetë abstraguar “kënaqësia” nga një përvojë shumë më konkrete dhe trupore e njeriut të hershëm?
Nëse po, atëherë rruga semantike mund të imagjinohet: bashkim trupor > kënaqësi trupore > kënaqësi > përmbushje > kënaqësi shpirtërore dhe shoqërore.
SQIMËTARI — “S'QI ME TËRË” Edhe SQIMËTAR mund të lexohet: S-QI-MË-TAR < S'QI ME TËRË < nuk qihet me të tëra < është përzgjedhës < ka s'qi-më.
Këtu kemi një kalim interesant: mospranim i të gjithëve > përzgjedhje > sqimë. Pra, kuptimi abstrakt i sqimës do të mund të ishte zhvilluar nga një ide shumë konkrete e zgjedhjes së partnerit.
PO “NDIQEN MACET”? NDIQEN MACET< ND-IQ-EN ND-QI-EN MACET. Edhe këtu del QI. Ndjekja është lëvizje drejt tjetrit; afrimi është parakusht i lidhjes.

Nëse QI ka vlerë të lidhur me bashkimin, atëherë seria duhet të testohet pikërisht në këtë pikë: ndjekje > afrim > bashkim. “PO HIQEN QENTË” Edhe: HIQEN QENTË mund të riformulohet në lojën e rotacionit: HIQ-en < QIH-en. Nuk po themi se shqipja standarde i barazon hiqen dhe qihen.
...DHE ÇIFTI? Më intriguese bëhet fjala ÇIFT: ÇIFT < QIFT < QI-VT < QI-VET < VET-QI-hen. 

Leximi që propozojmë: ÇIFT = dy vetë të lidhur nëpërmjet bashkimit. Kjo na çon te një ide më e gjerë: QI < bashkim < çift < lidhje < miqësi. Dhe këtu fillon filozofia. MIQËSIA SI “GJAK I PËRZIER” Në shoqëritë e hershme, lidhja ndërmjet dy fiseve nuk ishte thjesht një fjalë. Ajo mund të krijohej përmes: martesës > çiftit > lindjes > farefisnisë > aleancës. Kështu, dy njerëz bëheshin çift; dy familje bëheshin krushqi; dy fise bëheshin aleatë. Pra: lidhja trupore > lidhje familjare > lidhje fisnore > lidhje shoqërore > MIQËSI. ...QI > bashkim > çift > marrëdhënie > kënaqësi > afërsi > miqësi...
Ndoshta njeriu i parë nuk kishte nevojë të filozofonte për të ndërtuar fjalët që trajtuam këtu. Prandaj hipoteza bëhet: MIQËsi < QIMËsi = QIMËSI dhe pranë saj: PËR-QIM > PËL-QIM > PËLQIM KËNAQËSI < KENAQISI = KENA QI SI = SI KENA QI S-QI-MË-TAR < S'QI ME TËRË Nëse këto janë vetëm përkime tingullore, ato duhen rrëzuar me prova...
Kjo nuk është ende një etimologji e provuar dhe e pranuar nga Gjuhësia Historike. Është një hipotezë e EM-së që kërkon të testohet. Por pikërisht hipotezat që mund të testohen janë ato që ia vlejnë të diskutohen.
E mbyll diskursin e tij fenomenal z. Agron Dalipaj!
-Shkurtoi studimin E. Kaceli